Çinli Araştırmacılar Yörüngesel Dil Modelleri ve Uydu Tabanlı Yapay Zeka ile Robotları Uzaktan Yönetmeyi Başardı

Çinli bilim insanları, uzay teknolojileri ile yapay zekayı birleştirerek teknoloji dünyasında çığır açan bir adıma imza attı. GuoXing Aerospace Technology ve Şanghay Jiao Tong Üniversitesi'nden uzmanların yer aldığı araştırma ekipleri, yörüngedeki yapay zeka sistemlerini kullanarak Dünya üzerindeki insansı robotları başarıyla kontrol etti. Bu deney, uzay tabanlı hesaplama, yapay zeka ve robotik disiplinlerinin entegrasyonu açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Geleneksel yöntemlerin aksine, bu sistemde komutlar doğrudan uydular üzerinde çalışan Büyük Dil Modelleri (LLM) aracılığıyla işlenerek gecikme süreleri minimize ediliyor.

Projenin teknik altyapısı, stratejik bir öneme sahip olup uzaydan yapay zeka token hizmeti sunulmasının önünü açıyor. Bu gelişme, gelişmiş yapay zeka çiplerine yönelik mevcut ihracat kısıtlamalarını aşma potansiyeli taşımasıyla da dikkat çekiyor. GuoXing Aerospace Technology Başkan Yardımcısı Wang Yabo, bu çalışmanın, bir yer istasyonundan aktif bir uydu takımyıldızına yönelik dünyadaki ilk evrensel büyük ölçekli yapay zeka modeli uygulaması olduğunu teyit etti. Testler sırasında, yerdeki bir operatör tarafından verilen sözlü komutlar uydu takımyıldızına iletildi; burada radyasyona dayanıklı donanımlar içinde barındırılan Alibaba Qwen3 modeli, talebi analiz ederek dijital talimatlara dönüştürdü.

Üretilen bu dijital talimatlar hızla yeryüzüne geri gönderildi ve OpenClaw adlı açık kaynaklı bir yazılım ajanı aracılığıyla robotun fiziksel hareketlerine dönüştürüldü. Kurulan bu kapalı döngü sistemi, yapay zekanın yörüngedeki kontrol sistemlerinin aktif bir hesaplama çekirdeği olarak işlev görebileceğini kanıtladı. Özellikle yer tabanlı altyapının yetersiz olduğu afet bölgeleri veya uzak noktalarda otonom sistemlerin yönetilmesi için bu teknoloji hayati bir önem taşıyor. Deney sırasında Qwen3 modelinin talepleri işleyip sonuçları iki dakikadan kısa sürede geri göndermesi, yörüngesel bir beyin kavramının dronlar ve sürücüsüz araçlar gibi geniş bir otonom sistem yelpazesi için uygulanabilirliğini doğruladı.

Merkezi Chengdu'da bulunan GuoXing Aerospace Technology, bu vizyonu hayata geçirmek için altyapı çalışmalarına hız verdi. Şirket, Mayıs 2025'te Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden Changzheng-2D roketiyle fırlatılan on iki adet özel hesaplama uydusundan oluşan ilk Xingshidai kümesini devreye aldı. Şirketin gelecek planları oldukça iddialı; 2030 yılına kadar 1.000 adet, 2035 yılına kadar ise toplam 2.800 adet özel amaçlı uydudan oluşan devasa bir ağ kurulması hedefleniyor.

Lazerler arası uydu bağlantılarını kullanacak olan bu mimari, küresel ölçekte çıkarım için 100.000 petaflops ve eğitim için 1 milyon petaflops düzeyinde devasa bir hesaplama gücü sağlamayı amaçlıyor. Uydu gruplarının ikinci ve üçüncü etaplarının 2026 yılında yörüngeye yerleştirilmesi planlanıyor. Uzay tabanlı hesaplama alanındaki bu hamle, küresel bir eğilimin parçası olarak görülüyor; nitekim SpaceX'in Kasım ayında Nvidia grafik işlemcileriyle donatılmış Starcloud-1 uydusunu fırlatması, bu alandaki rekabetin ne kadar stratejik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.