Ticaret Gerilimleri Ortasında Çin Kalkınma Forumu ve ABD Lideri Trump'ın Ziyaretini Ertelemesi

Pekin'de 22 Mart 2026 tarihinde başlayan yıllık Çin Kalkınma Forumu (CDF), küresel ekonomik belirsizliklerin ortasında Çin'in ekonomik açılım stratejisine dair önemli mesajlar verdi. Çin Başbakanı Li Qiang, forumun açılışında ülkesinin ekonomisini daha da serbestleştireceğine ve yabancı girişimlere ulusal muamele garantisi sunacağına dair taahhütlerde bulundu. Li Qiang, ülkenin 15. Beş Yıllık Plan dönemine girmesiyle birlikte Çin'i dünya ekonomisi için bir "kesinlik mihenk taşı" olarak konumlandırdı. Bu açıklamalar, uluslararası yatırımcıları yatıştırma ve 2026'dan 2030'a kadarki döneme ilişkin Pekin'in önceliklerini netleştirme amacı taşımaktadır. Foruma, Apple, Volkswagen ve Siemens gibi küresel şirketlerin üst düzey yöneticileri katılım gösterdi.

Bu diplomatik ve ekonomik açılış mesajlarının hemen ardından, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mart ayının sonunda yapılması planlanan Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile olan zirvesini yaklaşık bir ay erteleme kararı dikkat çekti. Bu ertelemenin temel gerekçesi olarak ABD'nin İran ile yaşadığı savaş durumu ve Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamaya odaklanma zorunluluğu gösterildi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Paris'te Çinli mevkidaşı ile yaptığı görüşmelerin ardından, zirvedeki herhangi bir takvim değişikliğinin siyasi bir anlaşmazlıktan ziyade tamamen teknik ve lojistik koşullardan kaynaklandığını vurguladı. Çin'in, yüksek düzeyli bu diplomatik temasın yeniden planlanması konusunda ABD ile iletişim halinde olduğu rapor edildi.

Öte yandan, Pekin'deki forumda Japon şirketlerinden hiçbir yöneticinin listede yer almaması gözlemlendi. Bu durumun, Çin ile Japonya arasındaki mevcut diplomatik sürtüşmelere bağlandığı belirtiliyor. Japonya Başbakanı Sanae Takaiçi'nin Kasım 2025'te Tayvan'a yönelik olası bir Çin müdahalesinin Japonya'nın varlığını tehdit edeceğini ve askeri karşılık doğurabileceğini açıkça ifade etmesi, iki ülke arasındaki ilişkilerde ciddi bir kırılmaya neden olmuştu. Bu diplomatik gerilim, Çin'in Japon deniz ürünlerine ithalat yasağı ve kültürel değişimlerin iptali gibi misilleme adımlarına yol açmıştı. ABD ve Almanya gibi ülkelerden gelen büyük firmaların temsilcileri forumda yer alırken, Japon kurumsal katılımının yokluğu, Tokyo ile Pekin arasındaki mevcut ekonomik ve diplomatik ilişkilerdeki gerginliği somut bir şekilde gözler önüne seriyor.

Çin'in 15. Beş Yıllık Planı (2026-2030) kapsamında belirlediği ekonomik yörünge, yüksek kaliteli büyüme ve teknolojik özerkliğe odaklanmayı sürdürüyor. Çin'in en üst düzey ekonomik planlama kurumu olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu'nun (NDRC) başkanı Zheng Shanjie, yapay zekâ sektörünün 2030'a kadar 10 trilyon yuan büyüklüğe ulaşacağını öngördü. Bu stratejik odaklanma, küresel ticaret gerilimlerinin ve ABD ile olan diplomatik ertelemenin gölgesinde, Çin'in iç ve dış baskıları dengeleme çabalarını yansıtıyor. Li Qiang'ın vurguladığı "kesinlik" söylemi, jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde Çin'in istikrarlı bir ekonomik partner olarak algılanma isteğini pekiştiriyor.