Microsoft "Sonsuzluğu" Cam Üzerine Yazmayı Öğreniyor: Veri Depolamada Yeni Bir Çağ

Microsoft, Project Silica girişimi kapsamında, verilerin aşırı uzun vadeli arşivlenmesi konusunda devrim niteliğinde bir ilerleme kaydettiğini duyurdu. Nature dergisinde Şubat 2026 itibarıyla yayımlanan güncel raporlara göre, teknoloji devi dijital bilgileri yaklaşık 10.000 yıl boyunca bozulmadan saklayabilecek bir yöntem üzerinde çalışıyor. Bu yenilikçi yaklaşım, ömürleri genellikle on yılla sınırlı olan ve sürekli enerji tüketen soğutma sistemlerine ihtiyaç duyan geleneksel manyetik depolama birimlerinin yarattığı kronik sorunlara nihai bir çözüm sunmayı hedefliyor.

Projenin ticarileşme yolundaki en kritik dönüm noktalarından biri, kullanılan malzeme türündeki stratejik değişiklik oldu. Daha önce sınırlı sayıda üreticiden temin edilebilen ve oldukça maliyetli olan kuvars camı (erimiş silis) yerine, artık laboratuvar ekipmanlarında ve mutfak gereçlerinde yaygın olarak kullanılan borosilikat cam tercih ediliyor. Borosilikat camın seri üretim kapasitesinin yüksek ve maliyetinin düşük olması, teknolojinin geniş ölçekli kullanımının önündeki en büyük ekonomik engellerden birini ortadan kaldırıyor.

Araştırmacılar, 120 mm x 120 mm boyutlarında ve sadece 2 mm kalınlığındaki tek bir borosilikat cam plaka üzerine tam 4,8 terabayt veri kaydetmeyi başardılar. Bu muazzam kapasite, fiziksel bir ölçekle kıyaslandığında yaklaşık iki milyon basılı kitaba eşdeğer bir bilgi yığınına karşılık geliyor. Bu yoğunluk, camın sadece dayanıklılık değil, aynı zamanda alan verimliliği açısından da geleceğin veri merkezleri için ne kadar potansiyel barındırdığını kanıtlıyor.

Verilerin okunması sürecinde, standart ışık kaynakları ve polarizasyona duyarlı mikroskopi teknikleri bir arada kullanılıyor. Optik desenlerin çözümlenmesi ve dijital veriye dönüştürülmesi ise gelişmiş yapay zeka algoritmaları aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Donanım tarafında yapılan iyileştirmeler sayesinde, önceki prototiplerde ihtiyaç duyulan üç veya dört kamera sayısı bire düşürülerek sistemin hem fiziksel boyutları küçültüldü hem de toplam maliyeti önemli ölçüde aşağı çekildi.

Microsoft, temel araştırma safhasını tamamlayarak artık bu teknolojiyi pratik bir ticari ürüne dönüştürmek için diğer kuruluşlarla iş birliği yapmaya odaklanıyor. Cam üzerine veri yazma hızı, sıkıştırma olmadan 400 MB/s hıza ulaşabilen LTO-10 gibi modern şerit sürücülerin hala gerisinde kalsa da, Project Silica özellikle düşük erişim sıklığı gerektiren "soğuk" arşivleme süreçleri için ideal bir aday olarak konumlandırılıyor. Küresel veri hacmindeki patlamayı yönetmek adına bu teknoloji, veri göçü zorunluluğunu ortadan kaldırarak operasyonel maliyetleri minimize etmeyi vaat ediyor.

Gelecek projeksiyonlarına bakıldığında, teknolojinin 2025 ile 2027 yılları arasında belirli uzmanlık alanlarında pilot uygulamalarla hayata geçirilmesi planlanıyor. Kurumsal düzeyde arşivleme hizmetleri için ticari erişilebilirliğin ise 2027 ile 2030 yılları arasında gerçekleşmesi öngörülüyor. Enerji tüketimini radikal şekilde azaltan ve periyodik veri aktarımı ihtiyacını bitiren bu sistem, toplam sahip olma maliyeti açısından şirketlere benzersiz avantajlar sunarak veri depolama dünyasında yeni bir standart belirlemeye hazırlanıyor.