UE inicjuje wielowektorowe partnerstwo z Boliwią w dziedzinie bezpieczeństwa, klimatu i energii

W czwartek, 5 lutego 2026 roku, stolica Boliwii, La Paz, stała się miejscem kluczowego spotkania dyplomatycznego, które wyznaczyło początek zupełnie nowego etapu w relacjach z Unią Europejską. Do kraju przybyła imponująca, licząca około 70 osób delegacja, w skład której weszli nie tylko wysocy urzędnicy Komisji Europejskiej, ale również przedstawiciele Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) oraz reprezentanci wpływowych kół biznesowych. Ta szeroko zakrojona misja miała na celu potwierdzenie gotowości Brukseli do udzielenia Boliwii znaczącego wsparcia finansowego i technicznego, koncentrując się na trzech priorytetowych obszarach: intensyfikacji walki z nielegalnym handlem narkotykami, łagodzeniu skutków globalnych zmian klimatycznych oraz przyspieszeniu rozwoju nowoczesnych, alternatywnych źródeł energii.

Wizyta ta zbiegła się w czasie z fundamentalną reorientacją polityki zagranicznej i handlowej kraju, która nastąpiła po objęciu urzędu prezydenta przez Rodrigo Paza w listopadzie 2025 roku. Jego wybór zakończył trwający dwie dekady okres dominacji rządów socjalistycznych, które tradycyjnie dążyły do zacieśniania sojuszy z takimi państwami jak Chiny, Rosja, Kuba czy Wenezuela. W obliczu tych zmian, Unia Europejska zadeklarowała konkretne zobowiązania finansowe, w tym 11 milionów euro na inicjatywy proekologiczne i walkę z kryzysem klimatycznym, a także na promowanie upraw alternatywnych wobec koki. Dodatkowe 3 miliony euro zostały zarezerwowane na wsparcie operacji antynarkotykowych, co ma kluczowe znaczenie dla stabilizacji wewnętrznej i bezpieczeństwa regionalnego.

W sektorze czystej energii, Unia Europejska oraz Niemiecka Współpraca na rzecz Rozwoju (BMZ), działając w ramach wspólnego programu EU4ProTransición, zobowiązały się do przekazania 9 milionów euro. Ten wyraźny nacisk na odnawialne źródła energii jest w pełni zbieżny z ogólnokrajową strategią transformacji energetycznej Boliwii. Jak podkreślił minister ds. węglowodorów i energii, Alejandro Baldivieso, rząd stawia sobie za cel radykalne zwiększenie udziału zielonej energii w krajowym miksie energetycznym – z obecnych 33% do poziomu 65% do 2033 roku. Taka transformacja ma nie tylko wymiar środowiskowy, ale stanowi również fundament nowoczesnej i niezależnej gospodarki, zdolnej do stawienia czoła wyzwaniom przyszłości.

Szczególną uwagę podczas prowadzonych rozmów poświęcono integracji Boliwii z globalnymi łańcuchami dostaw surowców krytycznych, ze szczególnym uwzględnieniem litu, który jest kluczowy dla przemysłu wysokich technologii. Europejski Bank Inwestycyjny przedstawił propozycję ambitnego projektu o wartości około 200 milionów euro, dedykowanego budowie nowoczesnych elektrowni słonecznych na terenie całego kraju. Propozycja ta dobitnie świadczy o dążeniu UE do realizacji długoterminowych inwestycji w strategiczną infrastrukturę Ameryki Południowej. Boliwia, posiadająca jedne z największych na świecie zasobów litu szacowanych na 23 miliony ton, dąży do stania się kluczowym graczem na tym rynku, co potwierdził jej aktywny udział w Spotkaniu Ministerialnym ds. Minerałów Krytycznych 2026 w Stanach Zjednoczonych.

Pelayo Castro, dyrektor ds. Ameryk w Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, opisał tę wizytę jako przełomową, zaznaczając, że Unia Europejska „otwiera się” na społeczeństwo boliwijskie w tym nowym rozdziale politycznym. To zbliżenie następuje w specyficznym kontekście międzynarodowym, gdyż Boliwia nie została objęta porozumieniem handlowym między MERCOSUR a UE, podpisanym w styczniu 2026 roku. Jednocześnie kraj ten kontynuuje rozwój swojego sektora litowego, nie rezygnując z przyciągania inwestycji od partnerów z Rosji i Chin, którzy aktywnie uczestniczą w projektach wydobywczych w strategicznych lokalizacjach, takich jak Pastos Grandes, Uyuni oraz Coipasa, co świadczy o prowadzeniu przez La Paz polityki wielobiegunowej.

Boliwijski rząd, dążąc do wdrożenia reform rynkowych po dwóch dekadach funkcjonowania modelu etatystycznego, stara się obecnie zachować precyzyjną równowagę między wpływami partnerów zachodnich i wschodnich. Łączna suma natychmiast ogłoszonego oraz zaproponowanego wsparcia finansowego, wliczając w to potencjalne środki z EBI, przekracza obecnie 220 milionów euro. Ta wielopłaszczyznowa współpraca, obejmująca bezpieczeństwo, agendę klimatyczną oraz surowcową, pozycjonuje Boliwię jako niezwykle istotnego partnera w ramach nowej dynamiki geoekonomicznej całej Ameryki Południowej. Dzięki tym działaniom kraj ten ma szansę na skuteczną modernizację i zajęcie znaczącego miejsca w globalnym systemie gospodarczym XXI wieku.