AB ve Bolivya Arasında Stratejik Ortaklık: Güvenlik, İklim ve Enerji Alanında Yeni Bir Dönem Başlıyor

5 Şubat 2026 Perşembe günü La Paz, Avrupa Birliği'nden gelen üst düzey bir heyeti ağırlayarak ikili ilişkilerde tarihi bir dönüm noktasına tanıklık etti. Yaklaşık 70 kişiden oluşan bu geniş kapsamlı misyon; Avrupa Komisyonu yetkilileri, Avrupa Yatırım Bankası (AYB) temsilcileri ve iş dünyasının önde gelen isimlerini bir araya getirdi. Görüşmelerin temel eksenini, yasadışı uyuşturucu trafiğiyle mücadele, iklim değişikliğinin etkilerini hafifletme ve yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi gibi üç kritik alanda sağlanacak kapsamlı finansal destek oluşturdu.

Bu diplomatik hamle, Bolivya'nın Kasım 2025'te göreve gelen Devlet Başkanı Rodrigo Paz yönetiminde gerçekleştirdiği dış politika ve ticaret eksenli yeniden yapılanma süreciyle eş zamanlı olarak gerçekleşti. Bu yeni dönem, ülkenin yirmi yıl boyunca Çin, Rusya, Küba ve Venezuela gibi aktörlerle yakın ittifaklar kuran sosyalist yönetim modelinden uzaklaşmasını simgeliyor. AB'nin bu süreçteki somut taahhütleri arasında, çevre koruma ve koka bitkisine alternatif ürünlerin teşvik edilmesi için 11 milyon avro, uyuşturucuyla mücadele operasyonlarının güçlendirilmesi için ise yaklaşık 3 milyon avroluk bir kaynak aktarımı yer alıyor.

Temiz enerji sektöründe ise AB ve Alman İşbirliği Teşkilatı (BMZ) tarafından yürütülen EU4ProTransición programı kapsamında 9 milyon avroluk bir bütçe ayrıldı. Hidrokarbonlar ve Enerji Bakanı Alejandro Baldivieso'nun vurguladığı üzere, bu destek Bolivya'nın ulusal enerji dönüşüm stratejisiyle tam bir uyum sergiliyor. Hükümetin temel hedefi, 2033 yılına kadar ülkenin enerji sepetindeki yenilenebilir kaynakların payını %33'ten %65'e çıkarmak olarak belirlendi.

Müzakerelerin en stratejik başlıklarından birini, Bolivya'nın lityum gibi kritik ham maddelerin küresel tedarik zincirine entegrasyonu oluşturdu. Avrupa Yatırım Bankası, ülkede güneş enerjisi santralleri inşa edilmesi amacıyla yaklaşık 200 milyon avro değerinde devasa bir proje teklifinde bulundu. Bu hamle, AB'nin bölgedeki uzun vadeli altyapı yatırımlarına verdiği önemi kanıtlarken, yaklaşık 23 milyon tonluk rezerviyle dünyanın en büyük lityum yataklarına sahip olan Bolivya'nın küresel pazardaki konumunu güçlendiriyor. Nitekim ülke, 2026 yılında ABD'de düzenlenen Kritik Mineraller Bakanlar Toplantısı'na katılarak bu alandaki iddiasını ortaya koymuştu.

Avrupa Dış İlişkiler Servisi Amerika Direktörü Pelayo Castro, bu ziyareti "anlamlı" olarak nitelendirerek, Avrupa Birliği'nin bu yeni siyasi dönemde Bolivya halkına kapılarını sonuna kadar açtığını ifade etti. Bu yakınlaşma, Bolivya'nın Ocak 2026'da imzalanan MERCOSUR-AB anlaşmasının dışında kaldığı bir dönemde gerçekleşmesi bakımından da dikkat çekici. Öte yandan Bolivya; Pastos Grandes, Uyuni ve Coipasa gibi bölgelerdeki lityum yataklarını geliştirmek için Rus ve Çinli ortaklarla olan iş birliğini de eş zamanlı olarak sürdürmeye devam ediyor.

Yirmi yıllık devletçi modelin ardından serbest piyasa reformlarına yönelen Bolivya hükümeti, Batılı ve Doğulu ortakları arasında hassas bir denge kurmaya çalışıyor. Avrupa Yatırım Bankası'nın 200 milyon avroluk potansiyel desteği de dahil edildiğinde, duyurulan toplam finansal paketin 220 milyon avroyu aşması bekleniyor. Güvenlikten iklim gündemine, enerji güvenliğinden stratejik yatırımlara kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu iş birliği, Bolivya'yı Güney Amerika'nın yeni jeo-ekonomik dinamiklerinde vazgeçilmez bir aktör haline getiriyor.