Rosja uznaje Deutsche Welle za organizację niepożądaną, zaostrzając restrykcje wobec wolności słowa

Rosyjskie Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło 16 grudnia 2025 roku decyzję o wpisaniu niemieckiej korporacji medialnej Deutsche Welle (DW) do rejestru organizacji uznanych za „niepożądane”. Decyzja ta, formalnie przypisywana Prokuraturze Generalnej, która uznała DW za podmiot „stojący na czele antyrosyjskiej propagandy”, oznacza całkowity zakaz prowadzenia działalności nadawcy na terytorium Federacji Rosyjskiej. Jest to eskalacja restrykcji prawnych, która nastąpiła po wcześniejszym zakwalifikowaniu DW jako „zagranicznego agenta” w marcu 2022 roku.

Konsekwencje prawne dla każdego, kto zdecyduje się na współpracę z tą instytucją, są poważne. Już samo udostępnianie materiałów dziennikarskich DW w mediach społecznościowych może być traktowane jako przestępstwo. Sankcje obejmują wysokie grzywny, a w skrajnych przypadkach nawet pozbawienie wolności, co, zgodnie z rosyjskim prawem, dotyczy również obywateli rosyjskich działających poza granicami kraju. Decyzja o wpisaniu DW na listę organizacji niepożądanych została po raz pierwszy rozważona w sierpniu 2024 roku, kiedy niższa izba rosyjskiego parlamentu, Duma, wystosowała formalną rekomendację w tej sprawie, co zostało przyjęte z aprobatą deputowanych. Kategoryzacja ta wpisuje DW na listę obok podmiotów takich jak Radio Swoboda, Bellingcat czy Reporterzy bez Granic.

Niemiecki nadawca, założony w 1953 roku, od dawna jest celem rosyjskich władz. W 2022 roku zmuszono go do zamknięcia biura w Moskwie, a jego strona internetowa została zablokowana w odwecie za niemiecki zakaz nadawania kanału RT. Nowa dyrektor generalna DW, Barbara Massing, która objęła stanowisko 1 października 2025 roku, zastępując Petera Limbourga, skomentowała krok, stwierdzając, że „demonstruje on, jak bardzo reżim lekceważy wolność prasy i jak bardzo obawia się niezależnych informacji”.

Pomimo administracyjnych barier, DW utrzymuje znaczący zasięg w Rosji. Według danych z 2025 roku, rosyjskojęzyczna usługa DW docierała do około dziesięciu milionów użytkowników tygodniowo, głównie za pośrednictwem treści wideo, co plasuje ją w pierwszej dziesiątce najczęściej konsumowanych ofert DW. Stacja codziennie produkuje trzydziestominutowy program informacyjny „DW Nowosti”, co świadczy o determinacji w dostarczaniu informacji, na które na lokalnym rynku brakuje alternatyw. Rosyjskie prawo, bazujące na ustawie z 2015 roku i rozszerzone w lipcu 2024 roku, umożliwia eliminację organizacji niekomercyjnych z zagranicznym finansowaniem, które mogą zagrażać porządkowi konstytucyjnemu. Prawnicy, tacy jak Iwan Pawłow, wskazują, że menedżerowie i osoby finansujące takie podmioty podlegają natychmiastowemu postępowaniu karnemu, a zaangażowanie w działalność może skutkować karą do pięciu lat pozbawienia wolności.

Posunięcie Moskwy jest interpretowane w kontekście międzynarodowym jako element szerszej strategii ograniczania przestrzeni dla społeczeństwa obywatelskiego i bezpośredni odwet za wcześniejsze działania regulacyjne podjęte przez państwa zachodnie wobec mediów kontrolowanych przez Kreml. Mimo dążenia władz do eliminacji niezależnych źródeł, kierownictwo DW deklaruje kontynuowanie relacjonowania wydarzeń, w tym agresywnej wojny przeciwko Ukrainie, sugerując, że walka o dostęp do informacji w sferze cyfrowej będzie kontynuowana.