Częściowy paraliż rządu USA: Spór o finansowanie bezpieczeństwa wewnętrznego doprowadził do shutdownu

W sobotę, 31 stycznia 2026 roku, rząd federalny Stanów Zjednoczonych oficjalnie rozpoczął funkcjonowanie w trybie częściowego zawieszenia działalności, znanego powszechnie jako shutdown. Sytuacja ta jest bezpośrednią konsekwencją braku porozumienia w Kongresie, który nie zdołał przyjąć pełnego pakietu ustaw budżetowych na rok fiskalny 2026 przed upływem konstytucyjnego terminu o północy. Głównym punktem sporu, który doprowadził do tego impasu, jest finansowanie Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego (DHS), co odzwierciedla głębokie podziały polityczne dotyczące metod egzekwowania prawa imigracyjnego i bezpieczeństwa granic.

Obecny paraliż jest już drugim takim przypadkiem w trwającym roku budżetowym, co podkreśla niestabilność polityczną w Waszyngtonie. Poprzedni shutdown, który zapisał się w historii jako najdłuższy, trwał 43 dni – od 1 października do 14 listopada 2025 roku. W miniony piątek, 30 stycznia 2026 roku, Senat zdołał przyjąć kompromisowe rozwiązanie zapewniające środki dla pięciu z sześciu kluczowych obszarów administracji aż do 30 września 2026 roku, czyli do końca roku fiskalnego. Jednak w przypadku DHS, ustawodawcy zdecydowali się jedynie na dwutygodniowe przedłużenie finansowania, co miało dać dodatkowy czas na negocjacje w sprawie kontrowersyjnych reform.

Ze względu na to, że Izba Reprezentantów, izba niższa Kongresu, przebywa obecnie na zaplanowanej przerwie i wznowi prace dopiero w poniedziałek, 2 lutego 2026 roku, doszło do technicznego wstrzymania operacji na okres weekendu. Warto jednak podkreślić, że instytucje, których budżety zostały już zatwierdzone – w tym resorty rolnictwa, sprawiedliwości, energii, zasobów wodnych, a także administracja spraw weteranów, nauki i handlu – kontynuują swoją pracę bez żadnych przeszkód. Mimo to szacuje się, że zawieszenie to w różnym stopniu dotyka około trzech czwartych wszystkich operacji prowadzonych przez administrację federalną.

Kryzys polityczny został dodatkowo zaogniony przez tragiczne wydarzenia w Minneapolis w stanie Minnesota, które wstrząsnęły opinią publiczną. 24 stycznia 2026 roku 37-letni obywatel USA, Alex Pretty, poniósł śmierć w wyniku postrzału oddanego przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Zaledwie kilka tygodni wcześniej, 7 stycznia, w tym samym mieście zginęła 37-letnia Renee Good podczas operacji przeprowadzonej przez agentów ICE, podlegających bezpośrednio pod DHS. Te dramatyczne incydenty wywołały masowe protesty i zmusiły Partię Demokratyczną do zajęcia bezkompromisowego stanowiska w kwestii budżetu dla służb mundurowych, traktując go jako narzędzie nacisku.

Lider Demokratów w Senacie, Chuck Schumer, przedstawił listę rygorystycznych postulatów, których spełnienie jest warunkiem odblokowania funduszy dla Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego. Demokraci domagają się wprowadzenia do przepisów prawa zapisów o obowiązkowym stosowaniu kamer nasobnych przez funkcjonariuszy, konieczności uzyskiwania sądowych nakazów przed każdą operacją, zakazu zakrywania twarzy maskami przez agentów oraz definitywnego zakończenia masowych rajdów imigracyjnych. Senator Chris Van Hollen publicznie wyraził swoje obawy, twierdząc, że nawet krótkotrwałe finansowanie DHS bez gwarancji realnych reform strukturalnych jest działaniem wysoce ryzykownym.

Mimo że prezydent Donald Trump, który rozpoczął swoją drugą kadencję w styczniu 2025 roku, osiągnął wstępne porozumienie z liderami Senatu, techniczne opóźnienie wynikające z kalendarza Izby Reprezentantów doprowadziło do obecnego stanu zawieszenia. Przedstawiciele Białego Domu liczą na to, że w poniedziałek Izba Reprezentantów sprawnie przeprowadzi głosowanie nad pakietem. Tymczasem gubernator Minnesoty, Tim Walz, pozostaje w stałym kontakcie z administracją federalną w związku z napięciami w Minneapolis, gdzie na ulicach zauważono obecność pojazdów opancerzonych. Cała uwaga skupiona jest teraz na spikerze Mike’u Johnsonie i jego zdolności do zbudowania ponadpartyjnej koalicji, która pozwoli na szybkie wznowienie pracy rządu.