Gedeeltelijke sluiting van de Amerikaanse overheid van kracht op 31 januari 2026 door patstelling over DHS-financiering

Op zaterdag 31 januari 2026 is de federale overheid van de Verenigde Staten officieel overgegaan op een regime van gedeeltelijke sluiting, ook wel een 'partial shutdown' genoemd. Deze situatie ontstond nadat het Congres er niet in slaagde om vóór de deadline van middernacht een volledig pakket aan kredieten voor het begrotingsjaar 2026 goed te keuren. De huidige financieringscrisis treft in de eerste plaats het Department of Homeland Security (DHS), het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, tegen de achtergrond van aanhoudende politieke meningsverschillen over de beperkingen op de handhaving van immigratiewetten. De impasse weerspiegelt de diepe verdeeldheid binnen het Amerikaanse politieke landschap over hoe de nationale veiligheid en burgerrechten in evenwicht moeten worden gebracht.

Dit incident markeert de tweede keer dat de financiering in het huidige fiscale jaar is stopgezet, wat wijst op een turbulente begrotingscyclus. De voorgaande onderbreking was de langste in de geschiedenis van het land en duurde maar liefst 43 dagen, van 1 oktober tot 14 november 2025. Op vrijdag 30 januari 2026 nam de Senaat nog een compromispakket aan dat de financiering voor vijf van de zes cruciale begrotingsvoorstellen veiligstelde tot 30 september 2026, wat samenvalt met het einde van het fiscale jaar. De financiering voor het DHS werd echter slechts met een zeer korte periode van twee weken verlengd, een strategische zet om wetgevers extra tijd te geven voor intensieve onderhandelingen over ingrijpende hervormingen binnen de dienst.

Omdat het Huis van Afgevaardigden, de lagerhuiskamer van het Congres, momenteel met reces is en de werkzaamheden pas op maandag 2 februari 2026 zal hervatten, is er sprake van een technische stopzetting gedurende het weekend. Instanties waarvan de financiering werd veiliggesteld via de vijf goedgekeurde wetsvoorstellen blijven zonder onderbreking functioneren. Dit betreft onder meer de sectoren Landbouw, de Wetgevende Macht, Handel, Justitie, Wetenschap, Energie en Waterbronnen, evenals Binnenlandse Zaken en Veteranenzaken. Desondanks wordt geschat dat ongeveer driekwart van de totale federale operaties op de een of andere manier wordt beïnvloed door deze gedeeltelijke opschorting, wat leidt tot onzekerheid bij duizenden overheidsmedewerkers.

De politieke crisis is aanzienlijk verergerd na een reeks recente en tragische incidenten in Minneapolis, in de staat Minnesota, die de roep om verandering hebben versterkt. Op 24 januari 2026 werd de 37-jarige Amerikaanse staatsburger Alex Pretty doodgeschoten door agenten van de Amerikaanse grensbewaking, de Border Patrol. Eerder die maand, op 7 januari, kwam de eveneens 37-jarige Renee Good om het leven door toedoen van agenten van de Immigration and Customs Enforcement (ICE), een handhavingsdienst die direct onder het DHS valt. Deze gebeurtenissen hebben geleid tot een enorme maatschappelijke verontwaardiging en grootschalige protesten in het hele land, wat de Democraten ertoe heeft aangezet om de cruciale stemming over de DHS-begroting te gebruiken als een krachtig politiek instrument voor hervorming.

Chuck Schumer, de leider van de Democraten in de Senaat, heeft zeer strikte voorwaarden gesteld voor het deblokkeren van de DHS-financiering en de volledige heropening van de getroffen diensten. Hij dringt onvermoeibaar aan op de invoering van nieuwe, bindende beperkingen voor federale agenten om de transparantie en de verantwoording naar de burger toe te vergroten. Tot de kernpunten die de Democraten in de wet willen verankeren, behoren het verplichte gebruik van bodycams door al het personeel in het veld, de strikte eis van gerechtelijke bevelen voor het uitvoeren van operaties, een verbod op het dragen van maskers door agenten tijdens hun dienst en het volledig beëindigen van de praktijk van massale immigratie-invallen. Senator Chris Van Hollen uitte zelfs zijn diepe bezorgdheid over de kortstondige verlenging van de DHS-financiering, omdat hij vreesde dat dit de druk voor onmiddellijke hervormingen zou kunnen wegnemen.

Hoewel president Donald Trump, die in januari 2025 aan zijn tweede ambtstermijn begon, en de leiders van de Senaat aanvankelijk een akkoord hadden bereikt, zorgde de technische vertraging door de agenda van het Huis van Afgevaardigden voor de feitelijke stopzetting. Vertegenwoordigers van het Witte Huis hebben de hoop uitgesproken dat het Huis op maandag direct na terugkomst van het reces voortvarend zal stemmen om de situatie op te lossen. De gouverneur van Minnesota, Tim Walz, heeft de recente schietincidenten inmiddels uitvoerig besproken met functionarissen van het Witte Huis, terwijl er in de straten van Minneapolis inmiddels gepantserde voertuigen zijn gesignaleerd om de orde te handhaven. De gehele politieke arena in Washington wacht nu in spanning af hoe snel de voorzitter van het Huis, Mike Johnson, het pakket ter stemming zal brengen en of hij de noodzakelijke tweeledige steun kan mobiliseren om de Amerikaanse overheid weer volledig aan het werk te krijgen.