Epizodyczna Sekwencja Erupcji Kilauea Zakończona: 39. Wydarzenie Zamyka Rok Aktywności

Długotrwała, epizodyczna sekwencja erupcji wulkanu Kīlauea na Hawajach oficjalnie dobiegła końca 24 grudnia 2025 roku. Nastąpiło to wraz z nagłym wygaśnięciem 39. epizodu aktywności w kraterze Halemaʻumaʻu. Jak potwierdziło Hawajskie Obserwatorium Wulkaniczne (HVO), to ostatnie udokumentowane wydarzenie rozpoczęło się późnym wieczorem 23 grudnia 2025 roku i trwało około 5,9 godziny, aż do ustania aktywności o godzinie 2:13 czasu HST następnego dnia.

Zakończenie erupcji zasygnalizowało wyłączenie aktywności otworu północnego około godziny 2:00, a wkrótce potem otworu południowego. Zjawisku temu towarzyszył wyraźny spadek intensywności drgań sejsmicznych oraz szybka zmiana z fazy obniżania się terenu (deflacji) na fazę jego podnoszenia (inflacji) w rejonie szczytu. Cała sekwencja, która rozpoczęła się dokładnie rok wcześniej, 23 grudnia 2024 roku, charakteryzowała się powtarzającymi się, intensywnymi fontannami lawy, rozdzielonymi okresami spokoju trwającymi od tygodnia do trzech tygodni. Taki wzorzec aktywności jest rzadkością dla Kīlauea; nie obserwowano go od blisko 40 lat, a odnotowano zaledwie trzy wcześniejsze przypadki, w tym słynne wydarzenie Kīlauea Iki z 1959 roku.

Podczas 39. epizodu fontanny lawy, które wydobywały się głównie z otworu południowego, osiągnęły szczytową wysokość 1400 stóp (czyli 420 metrów). Z kolei fontanny z otworu północnego wznosiły się na nieco mniej niż 1000 stóp (około 280 metrów) około godziny 21:30 czasu HST 23 grudnia. To trzydzieste dziewiąte wydarzenie fountannowe wygenerowało szacunkowo 13 milionów jardów sześciennych, co odpowiada 10 milionom metrów sześciennych materiału magmowego. Średnie tempo erupcji w tym czasie przekraczało 250 jardów sześciennych na sekundę. W rezultacie powstałe potoki lawy pokryły znaczną część dna krateru Halemaʻumaʻu, szacunkowo od 60% do 70% jego powierzchni. Krater ten znajduje się w obrębie Kaluapele, czyli kaldery Kīlauea.

Przez cały ten roczny okres U.S. Geological Survey (USGS) utrzymywało poziom alertu wulkanicznego na poziomie WATCH, a kod koloru lotnictwa niezmiennie na ORANGE. Było to uzasadnione faktem, że cała obserwowana aktywność pozostawała ściśle w granicach kaldery szczytowej, na terenie Parku Narodowego Wulkany Hawajskie. Zagrożenia związane z tymi intensywnymi fontannami obejmowały opad drobnych cząstek szkła wulkanicznego, znanego jako włosy Pele, oraz tefry. Na szczęście, większość materiału osadzała się na obszarach parku zamkniętych dla ruchu, na południowy zachód od otworów erupcyjnych. Aparatura pomiarowa Uēkahuna (tiltmeter UWD) zarejestrowała około 26,3 mikroradiana nachylenia deflacyjnego w trakcie epizodu, co było kluczowym wskaźnikiem monitorowanym przez naukowców HVO w celu śledzenia ruchów magmy pod powierzchnią.

Cała sekwencja, trwająca od 23 grudnia 2024 roku do 24 grudnia 2025 roku, zasadniczo przeobraziła krajobraz szczytowy. W jej wyniku powstał nowy stożek, nazwany Puʻu, mierzący 42 metry wysokości na północno-zachodnim skraju kaldery. Ponadto, dno kaldery podniosło się łącznie o 223 stopy (68 metrów). Chociaż główna faza erupcji ustała, HVO zaznaczyło, że zastygające i stygnące potoki lawy na dnie krateru mogą wykazywać powolne ruchy lub żarzenie się jeszcze przez kilka dni po ustaniu aktywności. Utrzymująca się aktywność Kīlauea nie pozostawia wątpliwości co do jego statusu jako jednego z najbardziej aktywnych wulkanów na świecie, usytuowanego na podmorskim łańcuchu górskim Hawajsko-Cesarza.