Botanicy z RBG Kew opisali 190 nowych gatunków, w tym gigantyczne drzewo z Kamerunu i sukulent z Namibii

Na początku 2026 roku eksperci z Królewskich Ogrodów Botanicznych w Kew (RBG Kew) wraz z międzynarodową grupą współpracowników oficjalnie zaprezentowali światu opisy 125 nowych gatunków roślin oraz 65 nowych gatunków grzybów. To coroczne podsumowanie nie tylko celebruje bogactwo ziemskiej flory i fungii, ale również uwypukla ich ogromną podatność na zagrożenia wynikające z gwałtownej utraty bioróżnorodności. Szacuje się, że każdego roku naukowcy na całym świecie identyfikują około 2500 nowych gatunków roślin, jednak wciąż od 100 000 roślin oraz od dwóch do trzech milionów grzybów czeka na swoje oficjalne naukowe rozpoznanie i skatalogowanie.

Wśród najbardziej spektakularnych odkryć tego okresu badawczego wyróżnia się krytycznie zagrożony gigant drzewiasty, Plagiosiphon intermedium, odnaleziony w gęstych lasach Ebo w Kamerunie. To imponujące drzewo z rodziny bobowatych, będące przedstawicielem detarioidów, potrafi osiągnąć wysokość 34 metrów, a jego masę szacuje się na blisko pięć ton. Takie parametry czynią go największym i najcięższym nowym gatunkiem opisanym w bieżącym cyklu. Jest to zarazem pierwszy gatunek dodany do rodzaju Plagiosiphon od niemal ośmiu dekad. Roślina ta występuje wyłącznie w masywie Ngovayang w południowej części Kamerunu, a jej niezwykle ograniczony zasięg geograficzny stał się podstawą do nadania jej wstępnego statusu gatunku zagrożonego wyginięciem (Endangered B1(iii,v)+B2(iii,v)).

Zupełnie inny, choć równie alarmujący los spotkał inny gatunek z lasu Ebo – roślinę z rodziny bromeliowatych o nazwie Cryptacanthus ebo. Istnieje uzasadnione podejrzenie, że gatunek ten mógł już całkowicie wyginąć w swoim naturalnym środowisku z powodu presji wywołanej nielegalnym wyrębem lasów. Martin Cheek, starszy lider naukowy zespołu afrykańskiego w RBG Kew, zauważył z goryczą, że niezwykle trudno jest skutecznie chronić organizmy, których jeszcze nie znamy, nie rozumiemy i które nie posiadają własnej nazwy naukowej. Według opublikowanego przez Kew raportu Stan roślin i grzybów świata 2023, aż trzy na cztery dotychczas nieopisane gatunki roślin są już w momencie odkrycia zagrożone wyginięciem.

W Namibii badacze zidentyfikowali nową odmianę tak zwanego żywego kamienia – Lithops gracilidelineata subsp. mopane, która występuje w rzadkich lasach mopane. Ten unikalny sukulent charakteryzuje się gładkimi, szarobiałymi liśćmi, co stanowi wyraźny kontrast wobec bardziej chropowatych, kremowych lub różowobrązowych odcieni innych podgatunków. Roślina ta zasiedla nieco bardziej wilgotne nisze ekologiczne. Obecnie znana jest tylko jedna populacja tego podgatunku w północno-zachodniej Namibii, która znajduje się pod ogromną presją ze strony kłusowników roślin, pozyskujących okazy do nielegalnego handlu ogrodniczego. Jak podkreśla doktor Cheek, takie odkrycia są fundamentalne, gdyż każda nazwa naukowa pomaga lepiej zrozumieć funkcjonowanie całych ekosystemów, bez czego wszelkie inicjatywy konserwatorskie są skazane na niepowodzenie.

Choć potencjalny zasięg występowania P. intermedium może okazać się szerszy niż obszar 0,51 km kwadratowego wyznaczony przez trzy dotychczasowe okazy zielnikowe, sytuacja C. ebo oraz L. gracilidelineata subsp. mopane dobitnie pokazuje konieczność wdrożenia natychmiastowych strategii ochronnych. Działania te muszą opierać się na ścisłej współpracy z lokalnymi społecznościami i partnerami terenowymi, a także na zabezpieczaniu zasobów w bankach nasion. Kluczową rolę odgrywa tu Millennium Seed Bank w Wakehurst, który stanowi bezpieczną przystań dla genetycznej różnorodności roślin, chroniąc je przed nieodwracalnym zniknięciem z powierzchni Ziemi.