Siedem Tysięcy Lat Czarnego Węgla w Antarktydzie: Wkład Indyjskich Naukowców w Modelowanie Klimatu

Naukowcy z Indii, pracujący w Narodowym Centrum Badań Polarnych i Oceanicznych (NCPOR) w Goa, ogłosili istotne odkrycie paleoklimatyczne dokonane we Wschodniej Antarktydzie. Podczas analizy osadów dennych pobranych z Jeziora Papieskiej Laguny (Pup Lagoon Lake) w Górach Larseman, badacze zidentyfikowali ślady czarnego węgla datowane na około 7000 lat wstecz. Góry Larseman, stanowiące rzadki, pozbawiony lodu przybrzeżny oaza o powierzchni blisko 40 km² w rejonie Zatoki Prudy, są kluczowym obszarem badawczym ze względu na swoją unikalną budowę geologiczną.

Czarny węgiel, powszechnie znany jako sadza, zajmuje drugie miejsce po dwutlenku węgla pod względem siły działania jako czynnik ocieplający klimat. Udowodniono, że substancja ta pochłania promieniowanie słoneczne setki razy skuteczniej niż lód, co drastycznie przyspiesza procesy ablacji, czyli topnienia. Badania prowadzone przez NCPOR koncentrują się na ustaleniu, w jaki sposób historyczne stężenia tego zanieczyszczenia wpływały na topnienie pokrywy lodowej. Ma to bezpośrednie przełożenie na współczesne zagrożenia klimatyczne. Odkrycie siedemnastowiecznego czarnego węgla sugeruje, że sadza była transportowana na duże odległości, prawdopodobnie z dawnych pożarów lasów, co świadczy o wielowiekowej zdolności tego zanieczyszczenia do globalnego rozprzestrzeniania się.

Potencjalne konsekwencje przyspieszonego topnienia pokrywy lodowej budzą poważny niepokój. Utrzymujące się tendencje ocieplenia mogą doprowadzić do podniesienia globalnego poziomu mórz o 50 centymetrów w perspektywie najbliższych 50 do 60 lat. Taki scenariusz stanowi bezpośrednie zagrożenie dla gęsto zaludnionych obszarów przybrzeżnych Indii, co dodatkowo motywuje pilność prowadzonych badań. Eksploracja Antarktydy, w tym monitorowanie topnienia lodowców, uwypukla kruchość polarnych ekosystemów i konieczność precyzyjnego prognozowania przyszłych zmian klimatycznych.

Góry Larseman, w których zlokalizowana jest indyjska stacja badawcza „Bharati”, zostały wspólnie zgłoszone przez Indie, Australię, Chiny, Rumunię i Federację Rosyjską w 2007 roku jako Obszar Antarktyki o Specjalnym Zarządzaniu (ASMA) w celu zapewnienia ochrony ekologicznej. Działalność naukowa w tym rejonie jest prowadzona przez kilka państw, w tym Rosję (stacja „Wostok”), Chiny (stacja „Zhongshan”) i Rumunię (stacja „Law-Rakowica”), co czyni ten obszar ważnym węzłem logistycznym. Analiza starożytnych zanieczyszczeń, takich jak ten siedemnastowieczny czarny węgiel, pozwala naukowcom na kalibrację modeli klimatycznych i zwiększenie dokładności prognoz.

W szerszym kontekście globalnych przemian klimatycznych, badacze zwracają również uwagę na fakt, że obszar topnienia powierzchniowego szelfów lodowych Antarktydy mógł być niedoszacowany niemal o połowę. Wynika to z trudności w mapowaniu firnu, czyli zbitego śniegu, który stanowi około 57% powierzchni wód roztopowych. To podkreśla znaczenie dokładnych danych historycznych, które dostarczają rdzenie lodowe pobrane z miejsc takich jak Jezioro Papieskiej Laguny, położone wśród ponad 150 jezior Gór Larseman. Odkrycie dokonane przez indyjskich badaczy stanowi zatem istotny wkład w zrozumienie długoterminowej dynamiki czynników wymuszających zmiany klimatu.