Prototyp Apple-1 „Celebration” sprzedany na aukcji za rekordowe 2,75 miliona dolarów

Niezwykle rzadka płyta główna prototypu Apple-1, znana w środowisku kolekcjonerskim jako „Płyta nr 0” lub „Celebration”, została sprzedana na niedawnej aukcji w Bostonie za zawrotną sumę 2 750 000 dolarów amerykańskich. Wydarzenie to, zorganizowane przez renomowany dom aukcyjny RR Auction, odbyło się pod hasłem „Steve Jobs i komputerowa rewolucja: Aukcja na 50-lecie Apple”. Cała licytacja okazała się ogromnym sukcesem, a łączny przychód ze sprzedaży wszystkich wystawionych przedmiotów przekroczył barierę 8,1 miliona dolarów, co podkreśla niesłabnące zainteresowanie historią technologii i początkami ery cyfrowej.

Prototyp „Celebration” jest uznawany za najwcześniejszą znaną płytę Apple-1 wykonaną z laminatu szklano-epoksydowego. Jako egzemplarz przedprodukcyjny, odegrał on fundamentalną rolę w procesie testowania i weryfikacji założeń konstrukcyjnych przed uruchomieniem oficjalnej ścieżki komercyjnej. Płyta ta stanowi namacalny dowód na moment przełomowy, w którym Apple przekształciło się z amatorskiego projektu garażowego w profesjonalne przedsięwzięcie biznesowe. Od późniejszych modeli seryjnych odróżnia ją wykorzystanie wysokiej jakości gniazd Robinson-Nugent montowanych metodą lutowania na fali, podczas gdy w produkcji masowej zdecydowano się na tańsze zamienniki od Texas Instruments. Dodatkowo na płycie znajdują się dwa srebrne kondensatory Sprague Atom, które nie posiadały certyfikacji komputerowej i zostały nabyte lokalnie jedynie w celach prototypowania i wstępnych testów.

Autentyczność tego unikatowego artefaktu została potwierdzona przez Coreya Cohena, czołowego eksperta w dziedzinie Apple-1, który przeprowadził szczegółowe badania techniczne w maju 2016 roku, a następnie zaktualizował swoją opinię w grudniu 2025 roku. Na płycie zidentyfikowano specyficzną modyfikację w obwodzie synchronizacji 74123, która służyła do wyeliminowania błędów związanych z odświeżaniem pamięci DRAM. Świadczy to o tym, że egzemplarz ten był intensywnie wykorzystywany do debugowania systemu przed rozpoczęciem pełnoskalowej produkcji. Co istotne, prototyp ten powstał jeszcze przed momentem, w którym Steve Jobs i Steve Wozniak przygotowali pierwszą partię 50 komputerów dla sklepu Byte Shop Paula Terrella. Fakt ten czyni go bezpośrednim przodkiem wszystkich seryjnych maszyn i potwierdza, że urządzenie to nigdy nie miało trafić do regularnej sprzedaży detalicznej.

Równie spektakularnym momentem aukcji była licytacja pierwszego czeku wystawionego przez firmę Apple, datowanego na 16 marca 1976 roku. Dokument podpisany własnoręcznie przez Jobsa i Wozniaka został sprzedany za 2 409 886 dolarów. Był to czek o numerze 1 z banku Wells Fargo, opiewający na kwotę 500 dolarów, a jego odbiorcą był Howard Cantin – projektant, który pomógł Wozniakowi przekształcić jego wizjonerskie schematy w formę gotową do produkcji przemysłowej. Bobby Livingston, wiceprezes wykonawczy RR Auction, nie krył entuzjazmu, nazywając ten dokument „najważniejszym artefaktem finansowym w całej historii Apple”. W sumie na aukcji zaprezentowano 142 unikalne przedmioty, w tym pamiątki z prywatnej kolekcji Johna Chovaneka, przyrodniego brata Steve’a Jobsa, a także rzadki, działający komputer Apple Lisa-1 oraz oryginalnego iPhone'a pierwszej generacji.