Nadir Apple-1 "Celebration" Prototipi Açık Artırmada 2,75 Milyon Dolara Satıldı

Apple'ın teknoloji dünyasındaki köklerine ışık tutan son derece nadir bir parça olan ve "Plaka No: 0" veya "Celebration" (Kutlama) adıyla bilinen Apple-1 prototip baskı devresi, Boston merkezli RR Auction tarafından düzenlenen bir müzayedede 2.750.000 ABD doları gibi rekor bir fiyata alıcı buldu. Bu dikkat çekici satış, toplam geliri 8,1 milyon doları aşan "Steve Jobs ve Bilgisayar Devrimi: Apple'ın 50. Yıl Dönümü Müzayedesi" başlıklı geniş kapsamlı etkinliğin en önemli başarısı olarak kayıtlara geçti.

"Celebration" prototipi, Apple-1'in bilinen en eski fiberglas kartı olma özelliğini taşıyor ve ticari üretim aşamasına geçilmeden önce tasarımın doğrulanması için kritik bir rol oynayan üretim öncesi bir örnek olarak kabul ediliyor. Bu özel devre kartı, Apple'ın deneysel bir garaj projesinden gerçek bir ticari ürüne dönüştüğü o tarihi geçiş aşamasını simgeliyor. Teknik detaylar açısından seri üretim modellerinden ayrılan bu kartta, Texas Instruments'ın daha ucuz alternatifleri yerine dalga lehimleme ile birleştirilmiş Robinson-Nugent soketleri kullanılmıştır. Ayrıca kart üzerinde, yerel olarak temin edilen ve bilgisayar sınıfı olmayan iki adet gümüş renkli Sprague Atom kondansatörün bulunması, test aşamasındaki deneysel yaklaşımı gözler önüne sermektedir.

Apple-1 uzmanı Corey Cohen tarafından Mayıs 2016'da gerçekleştirilen ve Aralık 2025'te güncellenen incelemeler sonucunda kartın orijinalliği resmen tescillenmiştir. Kartın üzerinde yapılan detaylı incelemeler, DRAM yenileme sorunlarını gidermek amacıyla 74123 zamanlama devresinde bir modifikasyon yapıldığını ortaya koymuştur; bu da cihazın seri üretim öncesi hata ayıklama sürecinden geçtiğinin somut bir kanıtıdır. Steve Jobs ve Steve Wozniak'ın, Byte Shop sahibi Paul Terrell'ın siparişi üzerine ürettikleri ilk 50 makineden bile önce hazırlanan bu prototip, hiçbir zaman perakende satış için tasarlanmamış olmasıyla koleksiyon değerini katlamaktadır.

Aynı müzayedenin bir diğer merkezi lotu ise 16 Mart 1976 tarihli, bizzat Steve Jobs ve Steve Wozniak tarafından imzalanmış ilk Apple çeki oldu ve bu belge 2.409.886 dolara satıldı. Wells Fargo bankasına ait 1 numaralı bu çek, Wozniak'ın devre şemalarını üretim formatına dönüştüren tasarımcı Howard Cantin'e yapılan 500 dolarlık bir ödemeyi temsil etmektedir. RR Auction Başkan Yardımcısı Bobby Livingston, bu işlemi "Apple tarihindeki en önemli finansal belge" olarak nitelendirdi. Müzayede kapsamında ayrıca Steve Jobs'un üvey kardeşi John Chovanek'in kişisel koleksiyonu, çalışır durumdaki bir Apple Lisa-1 ve birinci nesil bir iPhone dahil olmak üzere toplam 142 tarihi eser sergilendi.

Bu tarihi satışlar, Apple'ın teknoloji dünyasındaki kültürel etkisinin ve erken dönem donanımlarına duyulan yoğun ilginin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Özellikle "Celebration" kartının ulaştığı fiyat, bilgisayar tarihinin başlangıcına ait fiziksel kanıtların artık nadide sanat eserleri kadar değerli görüldüğünü kanıtlıyor. Koleksiyoncular için bu tür parçalar sadece birer elektronik bileşen değil, modern dijital çağın temellerinin atıldığı anların somut birer yansımasıdır.