Bevestiging van zonsverduistering uit 709 v.Chr. verfijnt gegevens over aardrotatie en zonneactiviteit

Een interdisciplinaire studie, die historische geografie, archeologie en astrofysica samenbracht, heeft definitief bevestigd dat de totale zonsverduistering, vastgelegd in de oude Chinese kroniek ‘Lente en Herfst’ van het Lu-koninkrijk in 709 voor Christus, de oudst bekende gedateerde totale zonnegebeurtenis is. De bevindingen van deze fundamentele analyse werden eind 2025 gepubliceerd in The Astrophysical Journal Letters. Deze bevestiging is van groot belang voor de moderne wetenschap, aangezien het een nauwkeurigere modellering van planetaire dynamiek en de evolutie van de rotatiesnelheid van de Aarde mogelijk maakt.

Een cruciale stap in de verificatie was de correctie van een fout in de geografische coördinaten van de oude stad Qufu, de hoofdstad van het Lu-koninkrijk. Voorheen belemmerde een onnauwkeurigheid in de lokalisatie, geschat op ongeveer acht kilometer op basis van verouderde aannames, de mogelijkheid voor moderne computermodellen om de zichtbaarheid van een totale verduistering in dat gebied te bevestigen. Dit creëerde een discrepantie met het historische verslag. Na de aanpassing, gebaseerd op archeologische gegevens, toonde de modellering van de baan van de verduistering op 17 juli 709 v.Chr. ondubbelzinnig aan dat de totale fase direct zichtbaar was aan het hof van Lu, waarmee de historische registratie gevalideerd werd.

De uit de studie voortvloeiende gegevens over de delta T (ΔT)-parameter, die de verandering in de rotatiesnelheid van de Aarde kenmerkt, leverden kwantitatieve steun voor geofysische theorieën. Voor de periode tussen de 8e en 6e eeuw voor Christus werd een ΔT-bereik berekend van 20.264 tot 21.204 seconden. Deze waarden impliceren dat de planeet in die tijd sneller roteerde en geleidelijk vertraagde onder invloed van de getijdenwrijving veroorzaakt door de zwaartekracht van de Maan. Deze verfijning brengt aanzienlijke correcties aan in de huidige modellen van de planetaire rotatie en zorgt voor nauwkeurigere tijdreferenties voor oude astronomische verschijnselen.

Aanvullende wetenschappelijke waarde wordt verleend door een toevoeging aan de hoofdnotitie, te vinden in het latere werk ‘Hanshu’ (Boek van Han) uit de 1e eeuw na Christus. Dit verslag beschrijft dat de verduisterde Zon er ‘boven en onder volledig geel’ uitzag. Onderzoekers, waaronder mede-auteur Dr. Meng Jin van het Solar and Astrophysical Instrumentation Laboratory van Lockheed Martin, vermoeden dat dit een van de oudst bewaarde beschrijvingen van de zonnekroon kan zijn – de buitenste atmosfeer van de Zon, die alleen zichtbaar is tijdens de totale fase. Deze observatie bevestigt onafhankelijk recente reconstructies van de zonnecyclus, gebaseerd op de analyse van koolstofisotopen in boomringen. Het wijst erop dat de Zon tegen 709 v.Chr. uit een langdurige periode van lage activiteit, bekend als het Neo-Assyrische Grand Minimum (dat liep van 808 tot 717 v.Chr.), kwam en de piek van zijn 11-jarige cyclus naderde.

De systematische registratie van hemelse gebeurtenissen, zoals verduisteringen, die door oude Chinese astronomen in opdracht van heersers werd uitgevoerd, heeft China een van 's werelds meest complete archieven van verduisteringen opgeleverd. Dit archief vormt nu een onschatbare bijdrage aan de moderne wetenschap, variërend van satellietnavigatie tot het voorspellen van zonneactiviteit. Terwijl historici de raadsels van het verleden ontrafelen, gebruiken astronomen deze gegevens om planetaire modellen te verfijnen, zich voorbereidend op toekomstige gebeurtenissen, zoals de totale zonsverduistering van 12 augustus 2026, die zichtbaar zal zijn in Groenland, IJsland en Spanje.