CIA weigert commentaar op documentatie over interstellaire komeet 3I/ATLAS

Op 31 december 2025 publiceerde de Central Intelligence Agency (CIA) een reactie op een verzoek ingediend onder de Freedom of Information Act (FOIA). In deze verklaring gaf de inlichtingendienst aan dat zij de aanwezigheid van documenten met betrekking tot de interstellaire komeet 3I/ATLAS noch kon bevestigen, noch ontkennen. De CIA beriep zich op Uitvoerend Besluit 13526 en de CIA-wet van 1949 om de geheimhouding van mogelijke dossiers te rechtvaardigen. Deze officiële houding ten aanzien van een algemeen bekend astronomisch fenomeen heeft geleid tot aanzienlijke maatschappelijke en wetenschappelijke discussies.

Komeet 3I/ATLAS, ook bekend onder de naam C/2025 N1 (ATLAS), werd voor het eerst waargenomen op 1 juli 2025. Hiermee werd het de derde bevestigde interstellaire bezoeker van ons zonnestelsel, na 1I/ʻOumuamua en komeet 2I/Borisov. Op 19 november 2025 classificeerden vertegenwoordigers van NASA het object eenduidig als een natuurlijke komeet. Desondanks uitte astrofysicus Avi Loeb van Harvard zijn verbazing over deze stellige zekerheid, gezien de reactie van de CIA. Loeb suggereerde dat de weigering van de CIA erop zou kunnen wijzen dat de inlichtingengemeenschap een potentieel 'Black Swan'-gebeurtenis nauwlettend volgt zonder de bevolking direct te informeren.

Het hemellichaam vertoonde na het passeren van het perihelium op 29 oktober 2025 afwijkend gedrag. Dit omvatte de uitstoot van een jet die richting de zon was gericht, wat ongebruikelijk is voor een standaard komeetstaart. De kern van de komeet had naar schatting een diameter van 5,6 kilometer. Bovendien toonde spectrale analyse een verhoogd nikkelgehalte aan. Sommige onderzoekers vonden dit meer kenmerkend voor industriële materialen dan voor kosmisch ijs. Een onderzoek uitgevoerd door het Breakthrough Listen-project in december 2025 leverde geen overtuigende smalbandige radiosignalen op die van 3I/ATLAS afkomstig waren.

Het object vloog op 19 december 2025 langs de Aarde op een afstand van 1,8 Astronomische Eenheden (AE) en verliet op 6 januari 2026 reeds de grenzen van het zonnestelsel. De aandacht van onderzoekers richt zich nu op de nauwste nadering tot Jupiter, gepland voor 16 maart 2026, waarbij de afstand ongeveer 53,6 miljoen kilometer zal bedragen. John Greenewald Jr., de initiatiefnemer van het oorspronkelijke verzoek, heeft officieel beroep aangetekend tegen de reactie van de CIA. Hij stelt dat het loutere bestaan van basisdocumentatie geen veiligheidsrisico zou mogen vormen. Opmerkelijk is dat de CIA in haar antwoord expliciet vermeldde: 'Het feit zelf van het bestaan of niet-bestaan van dergelijke documenten is momenteel en op de juiste wijze geclassificeerd.'

Het gebruik door de CIA van de zogenoemde 'Glomar-reactie' met betrekking tot een gedocumenteerd hemellichaam creëert een duidelijk spanningsveld met de wetenschappelijke bevestiging van de natuurlijke oorsprong door NASA. Deze handelwijze impliceert dat inlichtingendiensten opereren vanuit een ander risicobeoordelingskader. Hierbij krijgt het mitigeren van de gevolgen van uiterst onwaarschijnlijke, doch catastrofale gebeurtenissen voorrang op wetenschappelijke transparantie over dit specifieke object. De geheimhouding, ongeacht de ware aard van het object, verplaatst 3I/ATLAS van een alledaags astronomisch verschijnsel naar het domein van de inlichtingen, wat mogelijk een precedent schept voor de toekomstige omgang met interstellaire objecten.