Zeldzame Rembrandt-tekening van een leeuw verkocht voor recordbedrag van 17,9 miljoen dollar

Op 4 februari 2026 vond een historische gebeurtenis plaats bij veilinghuis Sotheby's in New York, waar een uiterst zeldzame schets van de wereldberoemde meester Rembrandt Harmenszoon van Rijn, getiteld "Jonge rustende leeuw", werd verkocht voor het astronomische bedrag van 17,86 miljoen dollar. Deze transactie markeert een nieuw absoluut veilingrecord voor grafisch werk van de Nederlandse grootmeester en overtreft ruimschoots het vorige record van 3,7 miljoen dollar dat in het jaar 2000 werd gevestigd. Het kunstwerk, uitgevoerd in zwart krijt, grijze tinten en witte hoogsels op papier dat met een lichtbruine kleur is gewassen, stamt uit de vroege periode van Rembrandts carrière, rond de jaren 1620. Hiermee is het officieel het meest waardevolle werk op papier van Rembrandt dat ooit op een veiling is verhandeld.

De tekening "Jonge rustende leeuw" neemt een unieke positie in binnen het oeuvre van de kunstenaar, aangezien het een van de slechts zes bekende schetsen van leeuwen door de hand van Rembrandt is. Bovendien is dit momenteel het enige bekende exemplaar van een dierenschets dat nog in particulier bezit was. De meeste andere werken uit deze reeks worden bewaard in de collecties van vooraanstaande internationale musea, waaronder het British Museum in Londen, het Louvre in Parijs, het Rijksmuseum in Amsterdam en Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Op stilistisch vlak wordt dit specifieke werk geassocieerd met een groep van drie krachtige schetsen van hetzelfde roofdier die Rembrandt aan het einde van de jaren 1630 maakte, waarvan de overige twee zich in het British Museum bevinden.

Het kunstwerk maakte voorheen deel uit van de befaamde Leiden Collection, die gedurende meer dan twintig jaar zorgvuldig werd opgebouwd door Thomas S. Kaplan en zijn echtgenote Daphne Recanati Kaplan. De Leiden Collection wordt wereldwijd beschouwd als een van de meest significante private verzamelingen van 17e-eeuwse Nederlandse en Vlaamse kunst, met een collectie die minstens 17 schilderijen van Rembrandt omvat. De verkoop van deze tekening is bijzonder betekenisvol voor de verzamelaar, aangezien dit het allereerste werk van Rembrandt was dat door dokter Kaplan werd aangekocht, wat deze veiling tot een symbolische afsluiting van een langdurige verzamelcyclus maakt.

De volledige opbrengst van deze recordverkoop is bestemd voor Panthera, een non-profitorganisatie die in 2006 werd opgericht door dokter Thomas S. Kaplan en dokter Alan Rabinowitz. Panthera is de toonaangevende wereldwijde organisatie die zich uitsluitend richt op de bescherming van de 40 soorten wilde katachtigen en hun natuurlijke leefomgeving, waaronder leeuwen, tijgers en jaguars. De verkregen middelen zullen worden aangewend voor wetenschappelijk onderbouwde initiatieven die de co-existentie tussen mens en dier bevorderen en voor de bescherming van cruciale landschappen in ongeveer 40 landen op vier verschillende continenten. Deze grootschalige filantropische actie valt samen met het 20-jarig jubileum van de organisatie Panthera.

In de 17e eeuw gold Amsterdam, de stad waar Rembrandt zijn meesterwerken creëerde, als een baken van religieuze en politieke tolerantie. Dit trok een zeer diverse bevolking aan, waarbij tot wel zestig procent van de inwoners afkomstig was uit andere regio's. De leeuw, als krachtig symbool van de jonge Nederlandse staat, kwam veelvuldig voor in de etsen van Rembrandt, vaak gekoppeld aan thema's als ballingschap en toevlucht. Historische bronnen bevestigen dat Noord-Afrikaanse leeuwen door schepen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie naar Nederland werden getransporteerd en werden tentoongesteld op jaarmarkten, waaronder op het Waterlooplein, vlakbij de woning van de kunstenaar, wat hem de unieke kans bood deze exotische dieren naar het leven te schetsen.