Huisdier als gezinslid: Italië voert betaald verlof in voor de zorg voor dieren

In Italië zijn nieuwe regels van kracht geworden die werknemers de mogelijkheid bieden om betaald verlof op te nemen voor de zorg voor een huisdier. Dit geldt voor gevallen van ernstige ziekte van het dier, evenals voor het overlijden ervan. De wettelijke vastlegging van dit recht vond plaats in maart 2026.

Volgens de nieuwe normen kan een werknemer tot drie dagen betaald afwezig zijn van het werk. Dit recht wordt verleend onder een aantal voorwaarden: het huisdier (bijvoorbeeld een hond of kat) moet officieel geregistreerd zijn en verplicht een microchip hebben, en de werknemer moet een digitaal certificaat van een dierenarts overleggen dat de ernst van de ziekte van het dier en de noodzaak van de aanwezigheid van de eigenaar bevestigt.

Het initiatief is een belangrijke stap voor de Italiaanse arbeidswetgeving. In feite heeft de staat hiermee erkend dat huisdieren een bijzondere plek innemen in het leven van de mens, en dat de noodzaak om op een zwaar moment voor hen te zorgen als een geldige reden voor tijdelijke vrijstelling van werk kan worden beschouwd. Voorheen werden dergelijke betaalde dagen alleen verstrekt voor omstandigheden die verband hielden met naaste familieleden.

De basis voor de aanname van de wet was een beroemd juridisch precedent uit 2017 (de zogenaamde zaak "Cucciola"). Een medewerkster van de Sapienza-universiteit van Rome won een rechtszaak en kreeg het recht om verlofdagen "wegens ernstige persoonlijke of familiale omstandigheden" te gebruiken voor de zorg voor haar bejaarde Engelse setter. Destijds baseerden juristen zich op artikel 727 van het Italiaanse Wetboek van Strafrecht, volgens welk het achterlaten van een dier zonder hulp in een toestand van zwaar lijden een strafbaar feit is. Dit standpunt werd ondersteund door de dierenwelzijnsorganisatie LAV. De rechtbank erkende de zorg voor het huisdier als een geldige reden voor afwezigheid en legde daarmee feitelijk de basis voor verdere veranderingen.

De nieuwe normen weerspiegelen bredere verschuivingen in de maatschappelijke houding ten opzichte van dieren. Voor veel Italianen worden katten en honden allang niet meer als bezit, maar als onderdeel van het gezin beschouwd. De nieuwe wet heeft bekrachtigd wat voor velen al lang evident was: op een kritiek moment kan de zorg voor een huisdier net zo belangrijk zijn als familieomstandigheden.

Het besluit van Italië kan een voorbeeld zijn voor andere landen waar de kwestie van de juridische erkenning van het belang van huisdieren in het menselijk leven vooralsnog onderwerp van discussie blijft.