Slovakia chính thức khước từ lời mời tham gia Hội đồng Hòa bình của Donald Trump

Vào ngày 28 tháng 1 năm 2026, Nội các Slovakia đã chính thức đưa ra văn bản xác nhận việc từ chối tham gia Hội đồng Hòa bình, một tổ chức quốc tế mới được đề xuất bởi Donald Trump. Quyết định chiến lược này được thực hiện ngay sau những khuyến nghị công khai từ Thủ tướng Robert Fico vào ngày 27 tháng 1 năm 2026. Ông Fico, người đã lãnh đạo chính phủ từ tháng 10 năm 2023, bày tỏ sự quan ngại sâu sắc rằng việc gia nhập một tổ chức như vậy sẽ dẫn đến việc hình thành các "cấu trúc song song". Theo quan điểm của ông, những thực thể này không chỉ gây lãng phí nguồn lực mà còn trực tiếp làm suy yếu và chồng chéo lên các chức năng cốt lõi của Liên Hợp Quốc, vốn là nền tảng của trật tự thế giới hiện nay.

Hội đồng Hòa bình đã được chính thức ra mắt vào ngày 22 tháng 1 năm 2026, trong khuôn khổ các hoạt động tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới diễn ra ở Davos, Thụy Sĩ. Mặc dù những người ủng hộ sáng kiến này ca ngợi đây là một giải pháp thay thế linh hoạt và hiệu quả hơn so với Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, đặc biệt là trong việc thiết lập khung kế hoạch hòa bình cho khu vực Gaza, nhưng làn sóng hoài nghi vẫn không ngừng lan rộng. Một trong những rào cản lớn nhất chính là các báo cáo về yêu cầu đóng góp tài chính lên tới 1 tỷ USD cho các quốc gia muốn tham gia lâu dài. Thủ tướng Robert Fico đã tuyên bố một cách dứt khoát rằng chính phủ Cộng hòa Slovakia sẽ không chấp nhận chi trả bất kỳ khoản phí thành viên nào cho một định chế như vậy, đồng thời khẳng định quốc gia này sẽ không bao giờ dùng ngân sách để tài trợ cho các cấu trúc hoạt động ngoài hệ thống đa phương chính thống.

Quyết định của Bratislava không chỉ là một sự từ chối đơn thuần mà còn là thông điệp khẳng định ưu tiên của Slovakia đối với các nguyên tắc ngoại giao đa phương truyền thống. Bộ trưởng Ngoại giao Juraj Blanár cũng đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với đề xuất này, chỉ ra những lỗ hổng nghiêm trọng trong cấu trúc và thẩm quyền của Hội đồng. Ông Blanár đặc biệt lo ngại về việc thiếu các giới hạn rõ ràng trong nhiệm vụ của Hội đồng đối với xung đột tại Gaza, cũng như việc loại trừ hoàn toàn Chính quyền Palestine khỏi danh sách thành viên. Hơn nữa, vị lãnh đạo ngành ngoại giao Slovakia còn chỉ trích gay gắt ý tưởng về một vị trí chủ tịch trọn đời đi kèm quyền phủ quyết, coi đó là một cơ chế thiếu tính dân chủ và không phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế hiện đại, khiến Bratislava không thể ủng hộ việc thành lập một tổ chức song song với Liên Hợp Quốc.

Sự thận trọng của chính phủ Slovakia cũng được đặt trong bối cảnh các mục tiêu ngoại giao dài hạn mà quốc gia này đang theo đuổi. Hiện tại, ông Robert Fico đang nỗ lực vận động hành lang để Slovakia có thể giành được một ghế không thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cho nhiệm kỳ 2028–2029. Thủ tướng đã nhiều lần khẳng định rằng quốc gia này có "sự quan tâm đặc biệt" và quyết tâm cao độ trong việc đạt được vị trí này để đóng góp vào hòa bình thế giới thông qua các kênh chính thức. Quan điểm xuyên suốt của Slovakia là các định chế quốc tế hiện hữu, đặc biệt là Liên Hợp Quốc, cần được cải cách một cách sâu rộng để hoạt động hiệu quả hơn, thay vì bị thay thế bởi các tổ chức mới chưa rõ ràng về mặt pháp lý và mục đích.

Trong một diễn biến song song đầy chú ý vào ngày 28 tháng 1 năm 2026, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã có buổi điều trần quan trọng trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện. Tại đây, ông đã thúc đẩy một tầm nhìn mới về việc "tư duy lại" liên minh NATO, đồng thời kêu gọi các quốc gia đồng minh tại châu Âu phải gánh vác trách nhiệm lớn hơn và tăng cường đáng kể năng lực phòng thủ của mình. Ông Rubio cũng đã lên tiếng bảo vệ mạnh mẽ các hoạt động quân sự của chính quyền Trump tại Venezuela, sự kiện đã dẫn đến việc bắt giữ Nicolás Maduro vào ngày 3 tháng 1, và khẳng định rằng những hành động này đã giúp nước Mỹ trở nên an toàn hơn trước các mối đe dọa từ bên ngoài. Ngoài ra, ông cũng bày tỏ sự lạc quan về một "kết quả tích cực" liên quan đến vấn đề Greenland sau các vòng đàm phán ngoại giao với phía Đan Mạch.

Hội đồng Hòa bình vốn được hình thành dựa trên sự ủy quyền của Nghị quyết 2803 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vào tháng 11 năm 2025, với mục đích ban đầu là giám sát quá trình tái thiết tại Gaza. Tuy nhiên, tổ chức này đã nhanh chóng mở rộng phạm vi hoạt động sang nhiều khu vực xung đột khác trên toàn cầu. Một chi tiết đáng lưu ý là trong danh sách 26 quốc gia sáng lập được công bố sau sự kiện tại Davos, hoàn toàn vắng bóng các cường quốc hàng đầu của châu Âu như Pháp, Vương quốc Anh và Đức. Sự thiếu vắng này được giới quan sát nhận định là hệ quả của những bất đồng sâu sắc trên nhiều lĩnh vực, bao gồm cả các tranh chấp về chính sách thuế quan. Trong bối cảnh đó, Hungary và Bulgaria đã trở thành hai quốc gia thành viên duy nhất của Liên minh châu Âu (EU) chấp nhận lời mời tham gia vào sáng kiến đầy tranh cãi này của Donald Trump.