SpaceX ưu tiên đổ bộ Mặt Trăng thay vì Sao Hỏa sau thương vụ sáp nhập xAI trị giá 1,25 nghìn tỷ USD

Tập đoàn SpaceX, dưới sự dẫn dắt của tỷ phú Elon Musk, vừa công bố một bước ngoặt chiến lược quan trọng trong lộ trình chinh phục không gian. Thay vì tập trung vào mục tiêu đưa tàu không người lái lên Sao Hỏa vào cuối năm 2026 như dự định trước đó, công ty đã quyết định dồn toàn lực để hoàn thành các cam kết với NASA trong chương trình thám hiểm Mặt Trăng. Thông báo này được đưa ra vào ngày 6 tháng 2 năm 2026 trong một buổi họp với các nhà đầu tư, diễn ra ngay sau khi SpaceX hoàn tất thương vụ sáp nhập lịch sử với công ty trí tuệ nhân tạo xAI. Sự kết hợp này đã tạo ra một thực thể khổng lồ với giá trị vốn hóa ước tính lên đến 1,25 nghìn tỷ USD.

Mục tiêu cấp bách nhất hiện nay của SpaceX là thực hiện thành công chuyến hạ cánh không người lái của tàu Starship xuống bề mặt Mặt Trăng vào tháng 3 năm 2027. Nhiệm vụ này đóng vai trò then chốt trong việc phát triển Hệ thống hạ cánh con người (HLS) thuộc chương trình Artemis của NASA. Các nguồn tin nội bộ cho biết, sự thay đổi lộ trình này xuất phát từ những thách thức kỹ thuật phức tạp trong quá trình hoàn thiện Starship, cũng như áp lực phải tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian trong hợp đồng với Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA). Trước đó, thời hạn năm 2026 cho nhiệm vụ Sao Hỏa vốn được đặt ra để tận dụng cửa sổ thiên văn thuận lợi cho việc di chuyển giữa các hành tinh.

Thương vụ sáp nhập với xAI đã mang lại sức mạnh tài chính và công nghệ chưa từng có cho SpaceX. Trước khi hợp nhất, xAI được định giá khoảng 230 tỷ USD, trong khi SpaceX đạt mức gần 800 tỷ USD. Thực thể mới giờ đây nắm giữ toàn bộ các tài sản chiến lược, bao gồm mạng lưới vệ tinh Starlink và hạ tầng trí tuệ nhân tạo Grok, vào trong một cấu trúc thống nhất. Giới phân tích nhận định rằng việc hợp nhất này là bước đệm quan trọng cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) dự kiến diễn ra vào cuối năm 2026, có thể là vào tháng 6, với mục tiêu huy động số vốn lên tới 50 tỷ USD.

Song song với việc điều chỉnh thứ tự ưu tiên các sứ mệnh, SpaceX cũng đang tích cực hoàn tất các thủ tục pháp lý để mở rộng quy mô hoạt động. Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) xác nhận đã đạt được những tiến triển đáng kể trong quá trình đánh giá tác động môi trường cần thiết để cấp phép vận hành hệ thống Starship-Super Heavy tại tổ hợp phóng 39A (LC-39A) thuộc Trung tâm Vũ trụ Kennedy (KSC) ở Florida. Khu phức hợp này, hiện đang được sử dụng cho các dòng tên lửa Falcon 9 và Falcon Heavy, có ý nghĩa chiến lược đối với các sứ mệnh Artemis nhờ khả năng cung cấp các quỹ đạo bay an toàn trên đại dương. FAA hiện đang chờ đợi việc công bố Báo cáo cuối cùng về tác động môi trường (EIS).

Việc chuyển hướng trọng tâm sang Mặt Trăng cũng phản ánh những lo ngại từ các cố vấn an toàn của NASA về sự chậm trễ trong việc phát triển mô-đun đổ bộ Starship HLS. Sự trì hoãn này từng được cảnh báo là có thể gây nguy hiểm cho tiến độ của sứ mệnh Artemis III, vốn đặt mục tiêu đưa các phi hành gia trở lại bề mặt Mặt Trăng. Trong khi đó, sứ mệnh Artemis II – chuyến bay có phi hành đoàn bay quanh Mặt Trăng – dự kiến sẽ được triển khai vào đầu tháng 3 năm 2026. Lịch trình này đã phải lùi lại so với kế hoạch ban đầu do sự cố rò rỉ hydro lỏng được phát hiện trong quá trình thử nghiệm trước khi phóng.

Elon Musk, người thành lập SpaceX vào năm 2002 với tầm nhìn xa xôi về việc thuộc địa hóa Sao Hỏa, giờ đây đang nhìn nhận một hướng đi thực tế hơn thông qua việc xây dựng các trung tâm dữ liệu không gian. Hướng đi này đòi hỏi việc phóng hàng loạt vệ tinh Starlink, vốn đóng góp phần lớn doanh thu cho công ty, và được củng cố mạnh mẽ bởi sự tích hợp công nghệ từ xAI. Chiến lược hiện tại cho thấy một cách tiếp cận thực dụng: ưu tiên hoàn thành các nghĩa vụ với khách hàng chính phủ là NASA để củng cố nền tảng tài chính thông qua IPO, trước khi tái khởi động các kế hoạch đầy tham vọng nhằm chinh phục Hành tinh Đỏ.