SpaceX, xAI ile 1,25 Trilyon Dolarlık Birleşmenin Ardından Mars Yerine Ay Görevlerine Öncelik Veriyor

Elon Musk liderliğindeki SpaceX, uzay görevlerindeki stratejik önceliklerini radikal bir kararla yeniden belirlediğini duyurdu. Şirket, 2026 yılının sonuna kadar Mars'a insansız bir araç gönderme hedefinden vazgeçerek, tüm odağını NASA'nın ay programına yönelik taahhütlerini yerine getirmeye kaydırdı. 6 Şubat 2026 tarihinde yatırımcılara yapılan bu resmi açıklama, xAI şirketiyle gerçekleşen ve toplam piyasa değeri 1,25 trilyon dolara ulaşan devasa birleşmenin tamamlanmasıyla aynı döneme denk geldi.

SpaceX'in yeni ve en acil hedefi, Mart 2027'ye kadar Starship uzay aracının Ay yüzeyine başarılı bir insansız iniş gerçekleştirmesini sağlamak olarak açıklandı. Bu kritik görev, NASA'nın Artemis programı kapsamında yürütülen İnsanlı İniş Sistemi (HLS) geliştirme çalışmalarıyla doğrudan entegre bir şekilde ilerliyor. Kurumsal kaynaklardan sızan bilgilere göre bu stratejik manevra, hem Starship'in teknik geliştirme sürecinde karşılaşılan karmaşık zorluklardan hem de NASA tarafından belirlenen sözleşme takvimlerine uyma zorunluluğundan kaynaklanıyor. Hatırlanacağı üzere, 2026 yılı için planlanan ilk Mars hedefi, gezegenler arası yolculuk için en uygun astronomik pencereye göre planlanmıştı.

Birleşme öncesinde yaklaşık 230 milyar dolar değerinde olan xAI ile 800 milyar dolarlık SpaceX'in güçlerini birleştirmesi; Starlink uydu ağı ve Grok yapay zeka altyapısı gibi kritik varlıkları tek bir devasa yapı altında topladı. Sektör analistleri, bu konsolidasyonun 2026 yılının ilerleyen aylarında, muhtemelen Haziran ayında gerçekleşmesi beklenen ve 50 milyar dolara kadar ek kaynak yaratmayı hedefleyen halka arz (IPO) süreci için stratejik bir zemin hazırladığını öngörüyor.

Görev önceliklerindeki bu köklü değişime paralel olarak SpaceX, operasyonel kapasitesini genişletmek için gerekli yasal onayları alma yolunda da önemli mesafe katetti. Federal Havacılık İdaresi (FAA), Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nde (KSC) bulunan 39A Kalkış Kompleksi'nin (LC-39A) Starship-Super Heavy operasyonları için lisanslanması adına yürütülen çevresel incelemelerde ilerleme kaydedildiğini doğruladı. Halihazırda Falcon 9 ve Falcon Heavy fırlatmaları için aktif olarak kullanılan bu kompleks, okyanus üzerinden güvenli yörüngeler sağladığı için Artemis ay görevleri açısından hayati bir öneme sahip. FAA, konuyla ilgili Nihai Çevresel Etki Raporu'nun (EIS) yakın zamanda yayınlanmasını bekliyor.

Ay odaklı bu yeni stratejik yönelim, aynı zamanda NASA güvenlik danışmanlarının Starship HLS iniş modülünün geliştirilmesindeki gecikmeler konusundaki ciddi endişelerini de gidermeyi amaçlıyor. Söz konusu gecikmeler, astronotların Ay'a yeniden ayak basmasını hedefleyen Artemis III görevini tehlikeye atıyordu. Diğer yandan, Ay'ın etrafında mürettebatlı bir uçuş gerçekleştirecek olan Artemis II görevi, daha önce tespit edilen bir sıvı hidrojen sızıntısı nedeniyle ertelenmişti ve şimdi 2026 yılının Mart ayı başlarında fırlatılması planlanıyor.

2002 yılında Mars'ı kolonileştirmek gibi iddialı bir vizyonla SpaceX'i kuran Elon Musk, artık xAI birleşmesiyle desteklenen uzay tabanlı veri merkezlerinin kurulmasını kilit bir büyüme alanı olarak görüyor. Bu yeni vizyon, şirketin toplam gelirinin önemli bir kısmını oluşturan Starlink uydularının çok daha yoğun bir şekilde fırlatılmasını gerektiriyor. Mevcut strateji, oldukça pragmatik bir yaklaşımı yansıtıyor: Öncelikle devlet kurumu olan NASA'ya karşı mevcut yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesi, ardından halka arz yoluyla finansal yapının maksimize edilmesi ve son aşamada Kızıl Gezegen'in keşfi planlarına daha güçlü bir şekilde geri dönülmesi hedefleniyor.