Châu Âu thay đổi quy định nhập cảnh từ ngày 10/4: EES là gì và du khách cần chuẩn bị gì tại biên giới

Từ ngày 10 tháng 4 năm 2026, tại 29 quốc gia thuộc khối Schengen sẽ chính thức triển khai toàn diện Entry/Exit System (EES) — hệ thống kỹ thuật số mới để quản lý việc nhập cảnh và xuất cảnh. Hệ thống này thay thế các con dấu hộ chiếu truyền thống bằng hình thức đăng ký sinh trắc học: bao gồm dấu vân tay và ảnh chụp khuôn mặt. Du khách từ các quốc gia ngoài EU (bao gồm Nga, Mỹ, Anh và các nước khác) sẽ phải thực hiện thủ tục này khi thực hiện các chuyến đi ngắn hạn dưới 90 ngày trong vòng 180 ngày.

Đây là thay đổi đáng kể nhất tại các biên giới châu Âu trong những năm gần đây. Mục tiêu của hệ thống là tự động hóa quy trình kiểm soát, theo dõi chính xác hơn thời gian lưu trú và giảm thiểu tình trạng gian lận giấy tờ.

Chuyện gì đã xảy ra

Ủy ban Châu Âu đã chính thức xác nhận: từ ngày 10 tháng 4 năm 2026, EES sẽ trở thành quy định bắt buộc tại tất cả các biên giới bên ngoài của khối Schengen. Hệ thống đã bắt đầu được triển khai theo từng giai đoạn từ ngày 12 tháng 10 năm 2025, nhưng cho đến nay, không phải tất cả các điểm kiểm soát và dữ liệu đều được thu thập đầy đủ. Giờ đây, việc đóng dấu vào hộ chiếu sẽ hoàn toàn bị bãi bỏ, thay vào đó là việc tạo lập hồ sơ kỹ thuật số.

Trong lần nhập cảnh đầu tiên, các công dân ngoài EU sẽ được thu thập:

• dấu vân tay (thường là bốn ngón tay của mỗi bàn tay);
• ảnh chụp khuôn mặt;
• dữ liệu hộ chiếu.

Trong các chuyến đi tiếp theo, hệ thống sẽ chỉ cần đối chiếu dữ liệu sinh trắc học với hồ sơ đã có sẵn — điều này được kỳ vọng sẽ giúp đẩy nhanh quy trình trong tương lai.

Điều này có ý nghĩa gì đối với du khách

Tình trạng xếp hàng tại biên giới có thể gia tăng trong những tuần đầu tiên, đặc biệt là vào mùa du lịch hè. Các sân bay như Paris, Frankfurt, Amsterdam và Madrid đã đưa ra cảnh báo về khả năng chậm trễ. Thay vì chỉ đóng dấu nhanh chóng, giờ đây hành khách sẽ cần đến quầy chuyên dụng hoặc kiốt tự phục vụ.

Ưu điểm: hệ thống sẽ tự động tính số ngày lưu trú, do đó giảm thiểu rủi ro vô tình ở quá hạn 90 ngày theo quy định. Ngoài ra, dữ liệu sinh trắc học còn hỗ trợ ngăn chặn hộ chiếu giả và các vi phạm tái diễn.

Nhược điểm: trong lần đầu tiên, thủ tục sẽ mất nhiều thời gian hơn — từ vài phút đến 10–15 phút tùy thuộc vào lượng khách. Vào các giai đoạn cao điểm (hè năm 2026), một số quốc gia có thể tạm ngừng áp dụng một số khâu của EES để tránh tình trạng ùn tắc nghiêm trọng.

Những thông tin xác thực

• Đối tượng áp dụng: các công dân không thuộc EU nhập cảnh vào khối Schengen trong thời gian ngắn (du lịch, công tác, quá cảnh). Công dân EU, các nước thuộc khối Schengen và những người có giấy phép cư trú hoặc thị thực dài hạn sẽ được miễn trừ.
• Ngoại lệ: Ireland và Síp không tham gia vào hệ thống EES.
• Thời hạn lưu trữ dữ liệu: dữ liệu sinh trắc học được lưu giữ lên đến 5 năm hoặc cho đến khi hồ sơ hết hạn.
• Đăng ký trước: không bắt buộc. Mọi thủ tục đều diễn ra tại biên giới. Tại một số sân bay, các kiốt tự phục vụ và ứng dụng di động "Travel to Europe" đang được đưa vào thử nghiệm.
• Con dấu: kể từ ngày 10/4, con dấu sẽ không còn được sử dụng.

Mọi thông tin đã được xác nhận bởi trang web chính thức của Ủy ban Châu Âu và các thông báo từ ngày 30 tháng 3 năm 2026.

Nếu bạn có giấy phép cư trú tại một quốc gia thuộc khối Schengen

1. Bạn không thuộc đối tượng phải đăng ký EES.
Điều này có nghĩa là khi đi qua biên giới bên ngoài của khối Schengen, bạn không phải thực hiện việc ghi nhận nhập cảnh/xuất cảnh qua EES vốn chỉ dành cho khách du lịch ngắn hạn. Theo đó, EES sẽ không tính số ngày lưu trú của bạn như một khách du lịch thông thường theo quy tắc 90/180.

2. Việc cung cấp sinh trắc học cho EES thường là không cần thiết.
Ảnh và dấu vân tay trong khuôn khổ hệ thống mới chỉ được thu thập đối với những người đi theo diện lưu trú ngắn hạn (short stay): sử dụng thị thực ngắn hạn hoặc miễn thị thực trong tối đa 90 ngày trong chu kỳ 180 ngày. Những người sở hữu thẻ cư trú hoặc thị thực dài hạn được loại trừ khỏi quy trình này.

3. Quyền cư trú tại quốc gia cấp thẻ vẫn được giữ nguyên như trước.
Công cụ tính toán 90/180 chính thức nêu rõ: nếu bạn có giấy phép cư trú EU hoặc thị thực dài hạn, bạn không bị ràng buộc bởi quy tắc 90/180 khi lưu trú dựa trên các loại giấy tờ này.

4. Bạn vẫn có thể đi sang các quốc gia Schengen khác trong thời gian ngắn — tối đa 90 ngày trong vòng 180 ngày.
Nếu giấy phép cư trú của bạn do một quốc gia Schengen cấp, bạn thường có thể đến một quốc gia Schengen khác trong thời gian ngắn tối đa 90/180 ngày, miễn là tuân thủ các điều kiện đi lại thông thường. Đây không còn được xem là việc "cư trú theo thẻ cư trú" tại quốc gia khác, mà là một chuyến đi ngắn hạn.

5. Việc kiểm tra giấy tờ vẫn được duy trì.
EES không thay thế hoàn toàn quy trình kiểm soát biên giới. Trên thực tế, bạn vẫn cần mang theo hộ chiếu còn hạn + thẻ cư trú/giấy phép cư trú còn hiệu lực. Và trong phạm vi khối Schengen, nếu các biện pháp kiểm soát nội bộ được thiết lập tạm thời, bạn cũng nên mang theo giấy tờ tùy thân bên mình.