Harvard ra mắt chuyên ngành mới về Năng lượng, Khí hậu và Môi trường nhằm đối phó với thách thức toàn cầu

Đại học Harvard vừa chính thức phê duyệt việc thành lập một chuyên ngành mới mang tên "Năng lượng, Khí hậu và Môi trường" (Energy, Climate, and Environment — ENCE). Chương trình đào tạo này dự kiến sẽ bắt đầu đón những sinh viên đầu tiên từ năm học 2026–2027, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc kết hợp các phương pháp tiếp cận từ khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn để giải quyết những thách thức khí hậu toàn cầu một cách toàn diện.

Sáng kiến giáo dục mới này là thành quả của nhiều năm thảo luận và phối hợp chặt chẽ giữa các khoa phòng trong trường. ENCE được định hướng như một lựa chọn mang tính nhân văn và đa diện hơn so với chuyên ngành hiện có là "Khoa học Môi trường và Chính sách Công" (Environmental Science and Public Policy — ESPP), giúp sinh viên có cái nhìn sâu sắc hơn về mối quan hệ giữa con người và hành tinh.

Việc ra đời của chương trình ENCE không chỉ đơn thuần là một sự bổ sung về mặt học thuật mà còn phản ánh cam kết chiến lược của Harvard trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Đây là một phần trong nỗ lực của trường nhằm đạt được mục tiêu trung hòa carbon đối với nhiên liệu hóa thạch vào năm 2026, khẳng định vai trò tiên phong của đại học trong việc thúc đẩy các chương trình nghị sự về bền vững.

Nền tảng của chương trình mới dựa trên khóa học cốt lõi mang tên "ENCE 10: Cẩm nang về Năng lượng, Khí hậu và Môi trường". Khóa học này được xây dựng bởi đội ngũ giảng viên danh tiếng bao gồm Giáo sư Jason Beckfield (Xã hội học), Giáo sư Lene V. Hau (Vật lý) và Giáo sư Joyce E. Chaplin (Lịch sử). Theo Giáo sư Hau, để đối phó hiệu quả với các thách thức hiện nay, cần có sự cộng hưởng mạnh mẽ giữa các lĩnh vực khoa học, kinh tế, xã hội và nhân văn.

Cấu trúc của chương trình ENCE được thiết kế linh hoạt với bốn lộ trình chuyên sâu, bao quát toàn bộ các đơn vị thuộc Khoa Nghệ thuật và Khoa học (FAS). Các lộ trình này cho phép sinh viên tập trung vào những khía cạnh cụ thể mà họ quan tâm nhất trong bức tranh tổng thể về môi trường và năng lượng:

• Khoa học và Kỹ thuật cho các giải pháp bền vững;
• Tự nhiên, Đạo đức và Trí tưởng tượng của con người;
• Thị trường, Chính trị và Xã hội;
• Đa dạng sinh học và Khoa học khí hậu.

Mỗi sinh viên sẽ có cơ hội nghiên cứu sâu vào lộ trình đã chọn, đồng thời vẫn được trang bị kiến thức từ các lĩnh vực liên quan để đảm bảo khả năng làm việc nhóm hiệu quả. Một điểm nhấn quan trọng của chương trình là dự án tốt nghiệp (Capstone), nơi các nhóm sinh viên liên ngành sẽ cùng nhau xây dựng các giải pháp thực tiễn cho những vấn đề môi trường thực tế đang diễn ra trong đời sống.

ENCE sẽ tồn tại song song và bổ trợ cho các chương trình hiện có như "Khoa học Môi trường và Chính sách Công" (ESPP) cũng như "Khoa học Môi trường và Kỹ thuật" (ESE). Sự xuất hiện của ENCE giúp mở rộng đáng kể các lựa chọn học tập cho sinh viên Harvard trong lĩnh vực phát triển bền vững, tạo ra một hệ sinh thái giáo dục đa dạng.

Trong khi ESPP tập trung mạnh vào khoa học và chính sách công, ENCE lại hướng đến các khía cạnh nhân văn và xã hội, đặc biệt là thông qua lộ trình "Tự nhiên, Đạo đức và Trí tưởng tượng của con người". Bên cạnh đó, lộ trình "Thị trường, Chính trị và Xã hội" sẽ giúp sinh viên phân tích chính sách khí hậu dưới góc độ kinh tế học và xã hội học, còn lộ trình "Khoa học và Kỹ thuật cho các giải pháp bền vững" sẽ liên kết chặt chẽ với các khóa học tại Trường Khoa học Ứng dụng và Kỹ thuật SEAS.

Song hành với các sáng kiến giáo dục, Harvard cũng đang thực hiện những biện pháp thực tế quyết liệt để cắt giảm lượng khí thải. Trường đặt mục tiêu đạt được trạng thái trung hòa carbon đối với nhiên liệu hóa thạch vào năm 2026, tập trung vào việc triệt tiêu khí thải trong phạm vi 1 và 2. Đây là một cột mốc quan trọng trong kế hoạch tổng thể "Mục tiêu Không" (Goal Zero) nhằm loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch vào năm 2050.

Để đảm bảo an ninh năng lượng và tính bền vững, Harvard đã hợp tác với Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và Mass General Brigham để đầu tư vào các nguồn năng lượng tái tạo quy mô lớn. Các dự án bao gồm một nhà máy điện mặt trời công suất 200 MW tại Texas và một trạm điện gió công suất 208 MW tại North Dakota. Những dự án này được kỳ vọng sẽ cung cấp 100% nhu cầu điện năng cho toàn bộ khuôn viên trường từ nguồn năng lượng tái tạo ngay từ năm 2026.

Việc triển khai chuyên ngành ENCE cho thấy khát vọng của Harvard trong việc đào tạo nên một thế hệ lãnh đạo mới, những người có tư duy hệ thống và khả năng hành động tại điểm giao thoa giữa sinh thái, năng lượng và phát triển xã hội. Qua đó, trường tiếp tục củng cố vị thế của mình trong việc xây dựng nền tảng học thuật và thực tiễn vững chắc cho một tương lai bền vững trên phạm vi toàn cầu.