Dự báo về tự động hóa AI: Lãnh đạo Microsoft nhận định nhân viên văn phòng có thể bị thay thế trong vòng 18 tháng tới

Mustafa Suleyman, người đứng đầu bộ phận trí tuệ nhân tạo của tập đoàn Microsoft, vừa đưa ra một dự báo gây chấn động: phần lớn các tác vụ máy tính mà nhân viên văn phòng đang thực hiện sẽ được tự động hóa hoàn toàn trong khoảng từ 12 đến 18 tháng tới. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Financial Times, ông nhấn mạnh rằng sự chuyển đổi này sẽ tác động mạnh mẽ đến các lĩnh vực như pháp lý, kế toán, quản lý dự án và marketing, báo hiệu một sự thay đổi mang tính bước ngoặt đối với nhóm lao động trí thức. Theo Suleyman, các hệ thống AI đang tiến rất gần đến "mức độ hiệu suất của con người" trong hầu hết các nhiệm vụ chuyên môn, đồng thời việc xây dựng các mô hình AI tùy chỉnh sẽ sớm trở nên đơn giản như việc bắt đầu một podcast hay viết blog cá nhân.

Những dự đoán này được đưa ra trong bối cảnh ngành công nghệ đang trải qua những biến động cấu trúc sâu sắc. Trong năm 2025, theo dữ liệu từ các đơn vị tư vấn, khoảng 55.000 đợt cắt giảm nhân sự có liên quan trực tiếp đến việc triển khai tự động hóa dựa trên AI. Riêng Microsoft đã cắt giảm hơn 15.000 nhân viên vào năm 2025 và đang xem xét khả năng sa thải thêm từ 11.000 đến 22.000 người vào đầu năm 2026. Những thay đổi về nhân sự này diễn ra song song với việc Microsoft đổ hơn 80 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng AI trong năm tài chính hiện tại, khẳng định ưu tiên chiến lược của tập đoàn này trong việc củng cố vị thế dẫn đầu công nghệ.

Cùng với những dự báo về việc thay thế lao động, các cuộc tranh luận về an toàn và đạo đức AI cũng ngày càng trở nên gay gắt. Vào giữa tháng 2 năm 2026, trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh về Tác động của AI (AI Impact Summit) tại New Delhi, một sự kiện đáng chú ý đã xảy ra: Mrinank Sharma, người đứng đầu nhóm đảm bảo an toàn tại Anthropic, đã quyết định rời bỏ công ty. Trong bức thư công khai trên nền tảng X, Sharma – người sở hữu bằng tiến sĩ về học máy từ Đại học Oxford – đã cảnh báo rằng "thế giới đang gặp nguy hiểm" do hàng loạt cuộc khủng hoảng toàn cầu đan xen. Ông cũng tiết lộ rằng các tổ chức trong ngành luôn phải chịu áp lực từ bỏ các giá trị cốt lõi bất chấp những cam kết công khai về tính an toàn.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại những dữ liệu thực tế trái ngược với tầm nhìn lạc quan của giới lãnh đạo công nghệ. Một nghiên cứu chỉ ra rằng các lập trình viên sử dụng công cụ hỗ trợ AI đôi khi tốn thêm 20% thời gian cho một số tác vụ nhất định do phải kiểm tra và sửa lỗi. Thêm vào đó, báo cáo từ MIT cho thấy 95% việc sử dụng AI tạo sinh trong doanh nghiệp không mang lại tác động đo lường được đối với báo cáo lãi lỗ. Những con số này làm nổi bật khoảng cách giữa kỳ vọng của các nhà điều hành và thực tế vận hành, ngay cả khi tăng trưởng lợi nhuận của các ông lớn công nghệ (Big Tech) đã vượt mức 20% vào cuối năm 2025.

Nhiều nhà lãnh đạo khác trong ngành cũng chia sẻ quan điểm về sự thay đổi mang tính bước ngoặt này. Elon Musk, CEO của Tesla và SpaceX, dự đoán rằng nghề lập trình viên có thể gần như biến mất vào cuối năm 2026. Một ví dụ điển hình cho sự tích hợp mạnh mẽ này là Spotify, nơi các kỹ sư được cho là đã ngừng viết mã thủ công từ tháng 12 năm 2025 để chuyển sang phụ thuộc hoàn toàn vào công cụ nội bộ mang tên Honk AI. Đồng thời, Dario Amodei, CEO của Anthropic, cũng từng tuyên bố rằng kỹ thuật phần mềm có thể trở nên lỗi thời chỉ sau 12 tháng, cho thấy tốc độ thay đổi chóng mặt trong lĩnh vực phát triển phần mềm.

Sự hội tụ của các khoản đầu tư khổng lồ, những đợt cắt giảm nhân sự quy mô lớn và sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ đang tạo ra một tương lai bất định cho lực lượng lao động tri thức toàn cầu. Trong khi các nhà lãnh đạo như Suleyman và Musk tin tưởng vào một kỷ nguyên tự động hóa toàn diện, những thách thức về đạo đức từ các chuyên gia như Sharma và hiệu quả thực tế từ các nghiên cứu vẫn là những rào cản đáng kể cần được giải quyết. 18 tháng tới sẽ là giai đoạn quyết định để xác định liệu AI sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực hay là nhân tố thay thế hoàn toàn vai trò của con người trong môi trường công sở hiện đại.