Bão mặt trời kỷ lục đang hướng về Trái Đất: Cảnh báo siêu bão từ trường cực mạnh

Một vụ bùng nổ sắc cầu mặt trời cực lớn xảy ra vào ngày 18 tháng 1 vừa qua đã giải phóng một đám mây huyết tương nhiễm từ khổng lồ vào không gian. Khối vật chất này đang lao thẳng về phía Trái Đất với tốc độ kinh ngạc, vượt quá 1100 km/s. Các chuyên gia dự báo thời điểm va chạm với từ quyển của hành tinh chúng ta sẽ rơi vào khoảng 09:00 UTC ngày 20 tháng 1. Sự kiện này có khả năng kích hoạt một trận bão địa từ dữ dội ở cấp độ G4, thậm chí không loại trừ khả năng đạt mức cực đoan G5.

Điểm đáng chú ý của hiện tượng lần này là sự xuất hiện của một dấu hiệu báo trước đầy bất ngờ. Ngay trong ngày 19 tháng 1, một luồng hạt proton năng lượng cao đã đổ bộ xuống quỹ đạo Trái Đất, tạo nên một sự kiện proton mạnh kỷ lục. Chỉ trong vòng 24 giờ, dòng hạt có năng lượng trên 10 MeV đã tăng vọt hơn một nghìn lần, chạm mốc 1920 đơn vị. Đây là chỉ số cao nhất được ghi nhận kể từ năm 2016, vượt ngưỡng an toàn đối với các thiết bị điện tử trong không gian tới gần 200 lần. Cường độ này, vốn chỉ xuất hiện đúng hai lần trong suốt năm ngoái, là minh chứng rõ rệt cho sự tiếp cận của một đám mây plasma đặc biệt nhanh và mạnh.

Khi đám mây plasma chính thức đổ bộ, các hệ thống kỹ thuật trên toàn cầu sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn. Dự báo về một cơn bão từ cấp G4 đồng nghĩa với việc các nhà vận hành lưới điện cần được đặt trong tình trạng báo động cao để ứng phó với các sự cố tiềm tàng. Bên cạnh đó, các hệ thống định vị vệ tinh và thông tin liên lạc vô tuyến cũng có nguy cơ bị gián đoạn nghiêm trọng. Sự nhiễu loạn này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ các cơ quan chức năng để giảm thiểu thiệt hại về hạ tầng công nghệ.

Tuy nhiên, bên cạnh những rủi ro kỹ thuật, hiện tượng thiên văn này cũng mang đến một màn trình diễn ánh sáng kỳ ảo cho cư dân ở các vĩ độ trung bình. Trong đêm ngày 20 tháng 1, nếu điều kiện thời tiết thuận lợi, những dải cực quang rực rỡ có thể xuất hiện tại các khu vực nằm xa về phía nam hơn bình thường, xuống tận vĩ độ 50–55 độ. Điều này mở ra cơ hội chiêm ngưỡng ánh sáng phương Bắc cho người dân tại Bắc Âu, bao gồm cả các khu vực trung tâm, các bang miền bắc Hoa Kỳ như Illinois hay Oregon, Canada và một số quốc gia tại khu vực châu Á.

Trong bối cảnh chu kỳ mặt trời hiện tại đang diễn ra khá êm đềm, sự kiện này được đánh giá là một hiện tượng ngoại lệ hiếm thấy. Các nhà khoa học đang theo dõi sát sao mọi diễn biến, nhấn mạnh rằng đây là một sự hội tụ hiếm hoi của nhiều yếu tố: hướng phun trào trực diện, vận tốc cực lớn và sự xuất hiện của cơn bão hạt kỷ lục đi kèm. Sự kết hợp này khiến cho đợt bùng phát ngày 18 tháng 1 trở thành một trong những tiêu điểm nghiên cứu quan trọng nhất của ngành vật lý thiên văn trong những năm gần đây.