Rekordowy wyrzut plazmy ze Słońca zmierza ku Ziemi: spodziewana potężna burza magnetyczna

Słońce wyemitowało potężny rozbłysk 18 stycznia, który wyrzucił w przestrzeń kosmiczną gigantyczną chmurę namagnesowanej plazmy. Materia ta pędzi obecnie w stronę naszej planety z zawrotną prędkością przekraczającą 1100 km/s. Eksperci z dziedziny pogody kosmicznej przewidują, że bezpośrednie uderzenie w ziemską magnetosferę nastąpi już jutro, 20 stycznia, około godziny 09:00 UTC. Może to doprowadzić do wystąpienia silnej burzy geomagnetycznej o skali G4, przy czym istnieje realne prawdopodobieństwo, że zjawisko to osiągnie ekstremalny poziom G5.

To zjawisko jest wyjątkowe ze względu na swój niespodziewany i gwałtowny zwiastun. Już 19 stycznia do orbity Ziemi dotarła fala wysokoenergetycznych protonów, wywołując rekordowe „zdarzenie protonowe” o niespotykanej dotąd sile. Strumień cząstek o energii powyżej 10 MeV wzrósł w ciągu zaledwie jednej doby ponad tysiąckrotnie, osiągając wartość 1920 jednostek. Jest to najwyższy wskaźnik odnotowany co najmniej od 2016 roku, który przekracza bezpieczny próg dla elektroniki umieszczonej na satelitach niemal 200 razy. Tak wysoka intensywność promieniowania, obserwowana zaledwie dwukrotnie w całym ubiegłym roku, służy jako jednoznaczny sygnał ostrzegawczy przed nadchodzącym, wyjątkowo szybkim obłokiem plazmy.

Główne skutki tego kosmicznego incydentu zaczną być odczuwalne po dotarciu głównej masy wyrzutu do ziemskiego pola magnetycznego. Prognozowana burza magnetyczna poziomu G4 niesie ze sobą ryzyko poważnych komplikacji technicznych w skali globalnej. Operatorzy sieci energetycznych w wielu krajach otrzymali rekomendacje dotyczące zachowania najwyższej gotowości, ponieważ możliwe są indukowane skoki napięcia i uszkodzenia transformatorów. Dodatkowo należy spodziewać się istotnych zakłóceń w systemach nawigacji satelitarnej GPS oraz w łączności radiowej na falach krótkich, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego i morskiego.

Mimo zagrożeń dla infrastruktury, mieszkańcy średnich szerokości geograficznych mogą przygotować się na spektakularne widowisko astronomiczne. W nocy z 20 stycznia, jeśli dopisze bezchmurne niebo, niezwykle jasne zorze polarne będą widoczne znacznie dalej na południe niż zazwyczaj. Przewiduje się, że zjawisko to dotrze do 50–55 stopnia szerokości geograficznej. Oznacza to, że szansę na podziwianie zorzy będą mieli mieszkańcy Europy Północnej i Środkowej, północnych stanów USA (takich jak Illinois czy Oregon), a także obywatele Kanady i wybranych regionów Azji.

Biorąc pod uwagę relatywny spokój, jaki cechował obecny cykl słoneczny, to konkretne wydarzenie jest uznawane przez astronomów za absolutnie wyjątkowe. Naukowcy nieustannie monitorują rozwój sytuacji, podkreślając rzadki zbieg okoliczności: precyzyjne skierowanie wyrzutu bezpośrednio w stronę Ziemi, jego rekordową prędkość oraz poprzedzający go potężny sztorm cząstek elementarnych. Wszystkie te czynniki sprawiają, że nadchodząca doba będzie kluczowa dla zrozumienia dynamiki naszej gwiazdy i ochrony ziemskich systemów technologicznych przed gwałtownym wpływem pogody kosmicznej.