Canada và Trung Quốc thiết lập chế độ miễn thị thực 30 ngày và điều chỉnh thuế quan thương mại

Công dân Canada vừa nhận được một tin vui lớn khi việc nhập cảnh vào Trung Quốc trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Hai quốc gia đã đạt được thỏa thuận thiết lập chế độ miễn thị thực trong vòng 30 ngày, có hiệu lực ít nhất đến cuối năm 2026. Quyết định mang tính bước ngoặt này là thành quả từ chuyến công du ngoại giao gần đây của Thủ tướng Canada Mark Carney tới Bắc Kinh, nơi ông đã có các cuộc hội đàm cấp cao với giới lãnh đạo Trung Quốc, bao gồm cả Chủ tịch Tập Cận Bình. Biện pháp này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động giao lưu nhân dân và hàn gắn mối quan hệ song phương vốn đã trải qua nhiều giai đoạn căng thẳng.

Chính sách nới lỏng nhập cảnh này áp dụng cho các chuyến đi ngắn hạn với nhiều mục đích khác nhau như du lịch, hội thảo kinh doanh, thăm thân nhân hoặc quá cảnh. Việc Canada gia nhập nhóm các quốc gia được hưởng đặc quyền này cho thấy một tín hiệu rõ rệt về sự ấm lên trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Ngành công nghiệp không khói của Canada, đặc biệt là tại các trung tâm kinh tế lớn như Vancouver, Toronto và Montreal, đang đặt kỳ vọng rất cao vào những tác động tích cực mà chính sách này mang lại cho nền kinh tế địa phương.

Thỏa thuận về việc đi lại của công dân chỉ là một phần trong gói cam kết kinh tế rộng lớn hơn nhằm dỡ bỏ các rào cản thương mại đã tồn tại kể từ năm 2024. Trước đó, Canada đã áp đặt các mức thuế cao đối với xe điện, thép và nhôm nhập khẩu từ Trung Quốc. Để đáp trả, Bắc Kinh đã tăng mạnh chi phí nhập khẩu dầu hạt cải và bã hạt cải của Canada, khiến các sản phẩm này mất đi khả năng cạnh tranh. Đồng thời, Trung Quốc cũng đã tiến hành các cuộc điều tra về nghi vấn bán phá giá đối với hạt cải dầu, dẫn đến tình trạng đóng băng xuất khẩu và gây ra những khó khăn nghiêm trọng cho nông dân Canada trong việc tìm kiếm thị trường thay thế.

Trong khuôn khổ thỏa thuận mới, Bắc Kinh đã cam kết cắt giảm thuế nhập khẩu đối với hạt cải dầu của Canada xuống còn khoảng 15% kể từ ngày 1 tháng 3 tới. Đây là một sự sụt giảm đáng kể so với mức thuế suất cũ vốn có lúc lên tới 84%. Dự kiến, mức thuế ưu đãi này sẽ được duy trì ít nhất cho đến cuối năm nay, mở ra cơ hội phục hồi cho ngành nông nghiệp Canada sau một thời gian dài bị đình trệ tại thị trường tỷ dân.

Ngoài ra, hai bên cũng đã thống nhất tạm dừng áp dụng các mức thuế tăng cường đối với bã hạt cải, cũng như các mặt hàng thực phẩm khác như đậu Hà Lan, tôm hùm và cua, bắt đầu từ tháng 3 cho đến hết năm. Những bước đi này có thể giúp hạt cải dầu Canada quay trở lại thị trường Trung Quốc, nơi vốn mang lại giá trị kim ngạch lên tới 4 tỷ đô la Canada. Ở chiều ngược lại, Canada cũng đưa ra nhượng bộ khi cho phép nhập khẩu tối đa 49.000 xe điện Trung Quốc với mức thuế ưu đãi chỉ 6,1%, thay thế cho mức thuế 100% đầy khắc nghiệt trước đây.

Thủ tướng Mark Carney đã bắt đầu chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Trung Quốc từ ngày 14 tháng 1 năm 2026 và kết thúc vào ngày 17 tháng 1 sau chuỗi các cuộc gặp gỡ dày đặc với ban lãnh đạo cấp cao của CHND Trung Hoa, từ Thủ tướng Lý Cường đến Chủ tịch Tập Cận Bình. Trong bốn ngày làm việc tại Bắc Kinh, ông Carney đã mô tả thỏa thuận này là một sự kiện mang tính biểu tượng và lịch sử. Ông nhấn mạnh rằng nó mở ra cơ hội xuất khẩu trị giá gần 3 tỷ đô la cho nông dân, ngư dân và các nhà chế biến nông sản Canada. Chuyến thăm này, lần đầu tiên của một người đứng đầu chính phủ Canada sau tám năm, được coi là một bước đột phá ngoại giao thực sự với việc ký kết tám bản ghi nhớ về năng lượng, du lịch và thương mại, đặt nền móng cho một kỷ nguyên mới trong quan hệ hai nước.

Theo nhận định từ các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc, sự chuyển dịch ngoại giao này phản ánh nỗ lực của Ottawa trong việc hướng tới sự tự chủ chiến lược trong chính sách đối ngoại. Trong khuôn khổ chuyến công du, Thủ tướng Mark Carney cũng đã dành thời gian làm việc với lãnh đạo của các tập đoàn công nghệ và năng lượng hàng đầu như Contemporary Amperex Technology Co. Ltd. và China National Petroleum Corp. Các cuộc thảo luận tập trung vào việc mở rộng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và các dự án đầu tư chiến lược, hứa hẹn mang lại lợi ích kinh tế lâu dài cho cả hai phía.