Kanada ve Çin Arasında 30 Günlük Vizesiz Dönem Başlıyor: Ticaret Tarifelerinde Yeni Sayfa

Kanada vatandaşları için Çin Halk Cumhuriyeti sınırları içerisinde serbestçe hareket etme imkanı sağlayan devrim niteliğinde bir gelişme yaşandı. İki ülke arasında varılan yeni mutabakat uyarınca, Kanada pasaportu sahiplerine 30 günlük vizesiz giriş hakkı tanındı ve bu uygulamanın en az 2026 yılının sonuna kadar kesintisiz bir şekilde devam edeceği açıklandı. Bu stratejik karar, Kanada Başbakanı Mark Carney'nin Pekin'e gerçekleştirdiği ve diplomatik çevrelerde büyük yankı uyandıran resmi ziyaretin en somut sonucu olarak kayıtlara geçti. Carney, bu süreçte Çin Devlet Başkanı Şi Cinping de dahil olmak üzere Çin'in en üst düzey devlet ricali ile bir araya gelerek, bir süredir gergin seyreden ikili ilişkileri yeniden rayına oturtacak adımları bizzat koordine etti.

Yürürlüğe giren bu kolaylaştırılmış vize rejimi; turizm, ticari görüşmeler, aile ziyaretleri ve transit geçiş gibi farklı amaçlarla gerçekleştirilecek kısa süreli seyahatlerin tamamını kapsıyor. Kanada'nın bu imtiyazlı ülkeler listesine dahil edilmesi, uluslararası arenada Ottawa ile Pekin arasındaki buzların erimeye başladığının en güçlü sinyali olarak kabul ediliyor. Özellikle Vancouver, Toronto ve Montreal gibi Kanada'nın ekonomik ve kültürel kalbi sayılan metropollerdeki turizm paydaşları, bu kararın ardından hem gidiş hem de geliş yönlü seyahat trafiğinde ciddi bir artış beklediklerini ifade ediyorlar.

Vatandaşların mobilite haklarını genişleten bu anlaşma, aslında 2024 yılından bu yana devam eden ticaret savaşlarını sona erdirmeyi amaçlayan çok daha kapsamlı bir ekonomik paketin çekirdeğini oluşturuyor. Hatırlanacağı üzere Kanada, 2024 yılında Çin menşeli elektrikli araçlar, çelik ve alüminyum ürünlerine yönelik ağır gümrük tarifeleri uygulama kararı almıştı. Çin'in bu hamleye yanıtı ise gecikmemiş; Kanada'nın en önemli ihraç kalemlerinden olan kanola yağı ve küspesi üzerine fahiş vergiler koyarak bu ürünleri Çin pazarında rekabet edemez hale getirmişti. Ayrıca kanola tohumları için başlatılan "damping" soruşturması, Kanadalı çiftçilerin en büyük pazarlarından birine olan erişimini tamamen dondurarak tarım sektöründe büyük bir krize yol açmıştı.

Yeni imzalanan ticaret paketi çerçevesinde Pekin yönetimi, Kanadalı üreticilerin en büyük endişesi olan kanola ithalat vergilerini 1 Mart tarihine kadar yaklaşık %15 seviyesine çekme sözü verdi. Daha önce %84 gibi astronomik rakamlara ulaşan ve ticareti imkansız kılan bu oranların düşürülmesi, Kanada tarım sektörü için tarihi bir kazanım olarak görülüyor. Belirlenen bu indirimli tarife oranlarının, piyasalarda istikrar sağlamak amacıyla en azından içinde bulunduğumuz yılın sonuna kadar geçerliliğini koruması üzerinde uzlaşı sağlandı.

Ticari ilişkilerdeki bu normalleşme süreci sadece kanola ile de sınırlı kalmıyor. Mart ayından itibaren geçerli olmak üzere, kanola küspesinin yanı sıra bezelye, ıstakoz ve yengeç gibi Kanada'nın deniz ürünleri ihracatında lokomotif görevi gören ürünler üzerindeki ek vergiler de askıya alınacak. Bu hamle, Kanada için yıllık 4 milyar Kanada doları değerinde devasa bir pazar olan Çin kapılarının yeniden sonuna kadar açılması anlamına geliyor. Karşılıklı iyi niyet göstergesi olarak Kanada tarafı da, daha önce %100 olan gümrük vergisini %6,1'e indirerek, 49 bin adet Çin üretimi elektrikli aracın Kanada pazarına girişine onay verecek.

Başbakan Mark Carney, 14 Ocak 2026 tarihinde başlattığı ve dört gün süren yoğun Pekin temaslarını 17 Ocak'ta başarıyla tamamladı. Bu süre zarfında Çin Başbakanı Li Qiang ve Devlet Başkanı Şi Cinping ile kritik görüşmeler gerçekleştiren Carney, varılan anlaşmayı "çığır açıcı" ve "tarihi" sözleriyle nitelendirdi. Sekiz yıl aradan sonra bir Kanada lideri tarafından Çin'e yapılan bu ilk resmi ziyaret, enerji, turizm ve ticaret gibi stratejik alanlarda imzalanan sekiz ayrı mutabakat zaptı ile sonuçlandı. Carney, bu diplomatik başarının Kanadalı çiftçiler, balıkçılar ve gıda işleyicileri için yaklaşık 3 milyar dolarlık yeni bir ihracat potansiyeli yarattığını vurgulayarak, ilişkilerde "yeni bir dönemin" başladığını müjdeledi.

Çin devlet medyası, bu diplomatik makas değişimini Ottawa'nın dış politikada daha fazla "stratejik özerklik" sergileme arzusu olarak yorumluyor. Ziyaretin sadece siyasi değil, aynı zamanda derin bir ekonomik boyutu da bulunuyordu. Mark Carney, Pekin'deki temasları kapsamında dünyanın en büyük batarya üreticilerinden Contemporary Amperex Technology Co. Ltd. (CATL) ve enerji devi China National Petroleum Corp. (CNPC) yöneticileriyle de bir araya geldi. Bu üst düzey görüşmelerde, iki ülke arasındaki enerji yatırımları ve teknolojik iş birliği fırsatları detaylı bir şekilde değerlendirilerek geleceğe dönük ortaklıkların temelleri atıldı.