Przełom w relacjach Kanady i Chin: 30-dniowy ruch bezwizowy oraz nowe porozumienia handlowe

Obywatele Kanady zyskali właśnie bezprecedensowe ułatwienia w dostępie do terytorium Chińskiej Republiki Ludowej, co jest wynikiem najnowszych ustaleń dyplomatycznych na najwyższym szczeblu. Obie strony sfinalizowały porozumienie o wprowadzeniu 30-dniowego trybu bezwizowego, który ma obowiązywać przynajmniej do końca 2026 roku. Ta kluczowa decyzja zapadła podczas niedawnej misji dyplomatycznej premiera Kanady, Marka Carneya, do Pekinu, gdzie przeprowadził on szereg merytorycznych rozmów z najważniejszymi liderami ChRL, w tym z przewodniczącym Xi Jinpingiem. Inicjatywa ta ma na celu nie tylko ułatwienie podróży, ale przede wszystkim zintensyfikowanie bezpośrednich kontaktów międzyludzkich oraz odbudowę więzi dwustronnych, które w ostatnich latach znajdowały się w stanie wyraźnego napięcia.

Nowe zasady uproszczonego wjazdu dotyczą szerokiego spektrum wyjazdów krótkoterminowych, obejmując cele turystyczne, spotkania biznesowe, odwiedziny u członków rodziny oraz tranzyt przez terytorium Chin. Dzięki temu krokowi Kanada dołączyła do wyselekcjonowanej grupy państw cieszących się takimi przywilejami, co jednoznacznie wskazuje na istotne ocieplenie w relacjach między Ottawą a Pekinem. Kanadyjski sektor turystyczny, a w szczególności infrastruktura i biznes w wielkich aglomeracjach takich jak Vancouver, Toronto oraz Montreal, przygotowuje się na wymierne korzyści ekonomiczne wynikające ze zwiększonego przepływu osób i ożywienia wymiany kulturowej.

Umowa o mobilności obywateli nie funkcjonuje w próżni, lecz stanowi integralną część rozbudowanego pakietu porozumień gospodarczych, których zadaniem jest demontaż barier handlowych narosłych po 2024 roku. Wówczas to Kanada zdecydowała się na wprowadzenie taryf celnych na chińskie pojazdy elektryczne, stal oraz aluminium, co wywołało natychmiastową i dotkliwą reakcję Chin. Pekin w odpowiedzi drastycznie podniósł koszty importu kanadyjskiego oleju rzepakowego oraz śruty rzepakowej, czyniąc te produkty niemal niekonkurencyjnymi na lokalnym rynku. Dodatkowo wszczęto dochodzenie dotyczące domniemanego stosowania cen dumpingowych przy sprzedaży nasion rzepaku (canola), co doprowadziło do zamrożenia eksportu i postawiło kanadyjskich farmerów w niezwykle trudnej sytuacji operacyjnej.

W ramach nowo wypracowanego kompromisu Pekin zobowiązał się do znaczącej redukcji cła importowego na kanadyjski rzepak, które do 1 marca ma zostać obniżone do poziomu około 15%. Jest to radykalna zmiana, biorąc pod uwagę, że dotychczasowe stawki karne sięgały nawet 84%. Zgodnie z ustaleniami, ta obniżona taryfa celna ma pozostać w mocy co najmniej do zakończenia bieżącego roku, co daje kanadyjskim producentom rolnym niezbędną przewidywalność i szansę na odzyskanie stabilności finansowej po okresie rynkowej niepewności.

Dodatkowo strony porozumiały się w kwestii zawieszenia podwyższonych opłat celnych na kanadyjską śrutę rzepakową oraz inne kluczowe produkty eksportowe, takie jak groch, homary i kraby, co zacznie obowiązywać od marca i potrwa przynajmniej do końca roku. Te strategiczne kroki mogą umożliwić powrót kanadyjskiego rzepaku na rynek chiński, który dla Kanady jest wart około 4 miliardów dolarów kanadyjskich rocznie. W geście wzajemności Kanada wyraziła zgodę na przywóz do 49 tysięcy chińskich samochodów elektrycznych przy zastosowaniu preferencyjnej stawki celnej w wysokości 6,1%, co stanowi ogromny spadek w porównaniu z wcześniej obowiązującą stawką 100%.

Historyczna wizyta premiera Marka Carneya w Chinach rozpoczęła się 14 stycznia 2026 roku i trwała do 17 stycznia, obejmując intensywny harmonogram spotkań z najwyższym kierownictwem ChRL, od premiera Rady Państwa Li Qianga po przewodniczącego Xi Jinpinga. Podczas tych czterech dni spędzonych w Pekinie, Carney określił wypracowane porozumienie mianem „kamienia milowego”, podkreślając, że otwiera ono przed kanadyjskimi rolnikami, rybakami i przetwórcami żywności możliwości eksportowe szacowane na blisko 3 miliardy dolarów. Była to pierwsza wizyta szefa kanadyjskiego rządu w Chinach od ośmiu lat, a jej zwieńczeniem było podpisanie ośmiu memorandów dotyczących współpracy w dziedzinie energetyki, turystyki i handlu, co ma kłaść fundamenty pod „nową erę” we wzajemnych stosunkach.

Ten wyraźny zwrot w polityce zagranicznej jest interpretowany przez chińskie media państwowe jako sygnał dążenia Ottawy do uzyskania większej „strategicznej autonomii”. Poza rozmowami politycznymi, Mark Carney poświęcił czas na spotkania z liderami globalnych korporacji, takimi jak kierownictwo Contemporary Amperex Technology Co. Ltd. (CATL) oraz China National Petroleum Corp. (CNPC). Dyskusje te koncentrowały się na potencjalnej współpracy w sektorze energetycznym oraz nowych projektach inwestycyjnych, co sugeruje, że obecne zbliżenie ma solidne podstawy ekonomiczne i może przynieść długofalowe korzyści obu gospodarkom.