Nghiên cứu: Nhịn ăn Tăng cường Tự điều chỉnh và Kiểm soát Cảm xúc

Các hình thức nhịn ăn mang tính tôn giáo, như tháng Ramadan, đang được tâm lý học hiện đại xem xét như một cơ chế tự điều chỉnh có ý nghĩa sâu sắc. Việc chủ động hạn chế thực phẩm đã được chứng minh có khả năng ổn định tâm trạng, cải thiện kiểm soát xung động và củng cố ý nghĩa cuộc sống cá nhân. Bà Diana Abdel-Rahman, Chủ tịch Đài Tiếng nói Hồi giáo Úc, cho biết tháng Ramadan là thời điểm để người Hồi giáo kết nối lại với đức tin, đồng thời việc nhịn ăn mang lại lợi ích cho cơ thể, tâm trí và tinh thần.

Các chuyên gia tâm thần mô tả nhịn ăn như một hình thức thanh lọc tâm lý, đòi hỏi sự tổ chức lại các khuôn mẫu suy nghĩ và thói quen cảm xúc. Thực hành này rèn luyện khả năng đối phó với sự khó chịu mà không cần phản ứng bốc đồng ngay lập tức. Thành công trong việc chống lại những ham muốn nhất thời được cho là làm tăng hoạt động ở vỏ não trước trán (PFC), khu vực não bộ chịu trách nhiệm điều tiết cảm xúc, phán đoán và tập trung. Vỏ não trước trán tiếp tục phát triển cho đến tuổi 20, 30, đánh dấu sự trưởng thành về nhận thức.

Sự gia tăng hoạt động của PFC dẫn đến việc giảm các phản ứng tự phát, đồng thời nâng cao tính kiên nhẫn và nuôi dưỡng các phản ứng có tính toán hơn. Các nghiên cứu trên mô hình động vật chỉ ra rằng nhịn ăn gián đoạn có thể tăng cường nhận thức, bao gồm trí nhớ không gian và trí nhớ làm việc, đồng thời đảo ngược các tác động tiêu cực của bệnh béo phì và tiểu đường đối với trí nhớ không gian. Cơ chế này còn bao gồm việc tối ưu hóa các hormone ảnh hưởng đến chức năng não, như insulin, ghrelin và leptin, cùng với việc cải thiện lưu lượng máu và chức năng mạch máu trong não.

Bên cạnh lợi ích nhận thức và cảm xúc, việc nhịn ăn còn củng cố ý nghĩa cuộc sống thông qua các cơ chế đối phó tinh thần. Các hoạt động cộng đồng xoay quanh việc nhịn ăn giúp thắt chặt các mối liên kết cảm xúc và cảm giác thuộc về xã hội, vốn là những yếu tố bảo vệ sức khỏe tinh thần. Trong bối cảnh văn hóa hiện đại, các nghiên cứu lâm sàng ngắn hạn trên người về các hình thức như nhịn ăn cách ngày hoặc 5:2 cũng đã cho thấy những lợi ích lâm sàng nhất định.

Các nhà tâm lý học nhấn mạnh rằng kiêng ăn có thể là phương pháp rèn luyện khả năng tự kiểm soát, một kỹ năng nền tảng cho sự trưởng thành cá nhân. Các chuyên gia dinh dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh lưu ý rằng nhịn ăn gián đoạn tập trung vào thời điểm ăn, với các phương pháp phổ biến như 16:8 hoặc 5:2. Việc áp dụng đúng cách, kết hợp với dinh dưỡng và luyện tập hợp lý, là điều kiện tiên quyết để đạt được những lợi ích này mà không gây hại cho cơ thể.