Kanada Başbakanı Carney, Ticaret Rotasını ABD'den Çin ve Katar'a Çeviriyor

14 Mart 2025 tarihinde göreve başlayan Kanada'nın yeni Başbakanı Mark Carney, ülkesinin Amerika Birleşik Devletleri'ne olan kritik ekonomik bağımlılığını azaltmak amacıyla küresel ticaret stratejisini kökten bir değişimle yeniden şekillendiriyor. Bu hamle, Kanada ürünlerine %35'e varan gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulunan ve Kanada'yı adeta bir "51. eyalet" olarak nitelendiren ABD Başkanı Donald Trump'ın öngörülemez dış politikasına doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor. 2008-2013 yılları arasında Kanada Merkez Bankası ve 2013-2020 yılları arasında İngiltere Merkez Bankası Başkanı olarak görev yapan Carney, sahip olduğu geniş uluslararası ağı daha dirençli ve sürdürülebilir ortaklıklar kurmak için seferber ediyor.

Kanada hükümetinin bizzat Başbakan tarafından dile getirilen temel hedefi, mevcut durumda toplam ihracatın yaklaşık %70'ini oluşturan ABD pazarının dışındaki ihracat hacmini önümüzdeki on yıl içinde iki katına çıkarmaktır. Bu stratejik çeşitlendirme hamlesinin en kritik adımı, Mark Carney'nin 2017'den bu yana bir Kanada Başbakanı tarafından Pekin'e gerçekleştirilen ilk resmi ziyareti oldu. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapılan üst düzey görüşmeler sonucunda, iki ülke arasındaki ticari engellerin karşılıklı olarak azaltılması konusunda önemli bir ön anlaşmaya varıldı.

Anlaşmanın detaylarına göre Çin, 1 Mart 2026 tarihine kadar Kanada kanola tohumu üzerindeki %84 (veya %75,8) seviyesindeki yüksek ithalat vergisini yaklaşık %15 seviyesine indirmeyi taahhüt etti. Ayrıca Pekin yönetimi; kanola küspesi, bezelye, ıstakoz ve yengeç gibi stratejik ürünlere uygulanan ayrımcı tarifeleri en az 2026 yılı sonuna kadar kaldırmayı kabul etti. Buna karşılık Kanada tarafı, 2024 yılında uygulamaya koyduğu korumacı önlemlerde ciddi bir esnemeye giderek, 49.000 Çin yapımı elektrikli araç için uygulanan %100'lük vergi oranını %6,1'e düşürdü. Tarım sektöründeki bu karşılıklı tavizlerin Kanada için yaklaşık 3 milyar dolarlık yeni bir ihracat potansiyeli yaratması öngörülüyor.

Asya açılımına paralel olarak Başbakan Carney, 18 Ocak 2026 tarihinde Katar'ın başkenti Doha'yı ziyaret ederek iki ülke arasındaki ilişkiler tarihinde bir ilke imza attı ve yeni bir stratejik ittifak kurdu. Bu ziyaret, özellikle yapay zeka ve enerji sektörleri başta olmak üzere Katar yatırımlarını Kanada ekonomisine çekmeyi amaçlıyor. Doha'daki temasları sırasında Carney, Trump'ın Grönland meselesi nedeniyle NATO müttefiklerine yönelik gümrük vergisi tehditlerinden duyduğu derin endişeyi dile getirerek, Kanada'nın egemenlik haklarına ve uluslararası prensiplere olan sarsılmaz bağlılığını bir kez daha vurguladı.

Dışişleri Bakanı Anita Anand, Ottawa'nın Asya-Pasifik bölgesindeki konumunu güçlendirmek amacıyla Filipinler, Tayland, MERCOSUR ülkeleri, Suudi Arabistan ve Hindistan ile de ticari bağları geliştirme yolunda kararlı olduğunu doğruladı. Geçtiğimiz yıl 2024 yılına kıyasla ihracat rakamlarında ciddi bir düşüş yaşayan kanola üreticileri için bu gelişmeler kısa vadeli büyük avantajlar sunsa da, Çin'in ekonomik etki alanına entegrasyonun uzun vadeli istikrarı konusunda bazı uzman uyarıları devam ediyor. Pekin'deki görüşmelerde ayrıca temiz teknoloji ve yenilenebilir enerji alanındaki iş birliklerinin de masaya yatırılması, bu müzakerelerin sadece ticaret değil, aynı zamanda geniş bir iklim ve teknoloji perspektifine sahip olduğunu kanıtlıyor.