Premier Kanady Mark Carney reorientuje handel z USA, zacieśniając współpracę z Chinami i Katarem

Nowo wybrany premier Kanady, Mark Carney, który objął swój urząd 14 marca 2025 roku, zdecydowanie wdraża nową strategię przebudowy globalnego krajobrazu handlowego kraju. Głównym celem tych działań jest ograniczenie krytycznej zależności ekonomicznej od Stanów Zjednoczonych, co stanowi bezpośrednią reakcję na nieprzewidywalną politykę zagraniczną prezydenta USA, Donalda Trumpa. Trump wcześniej groził nałożeniem ceł w wysokości do 35% na towary kanadyjskie, a także sugerował możliwość przekształcenia Kanady w „51. stan”. Carney, dysponujący unikalnym doświadczeniem jako były prezes Banku Kanady w latach 2008–2013 oraz Banku Anglii w latach 2013–2020, wykorzystuje swoje szerokie kontakty międzynarodowe do budowania nowych, bardziej stabilnych sojuszy gospodarczych.

Administracja Carneya postawiła przed sobą ambitny cel: podwojenie wolumenu eksportu do krajów innych niż USA w ciągu najbliższej dekady. Jest to fundamentalna zmiana w porównaniu z dotychczasowym modelem, w którym Stany Zjednoczone odbierały blisko 70% wszystkich kanadyjskich towarów eksportowych. Kluczowym elementem tej strategii dywersyfikacji była niedawna wizyta premiera w Pekinie – pierwsza podróż szefa kanadyjskiego rządu do Chin od 2017 roku. Podczas rozmów z przewodniczącym ChRL, Xi Jinpingiem, wypracowano wstępne porozumienie dotyczące wzajemnego obniżenia barier handlowych, co ma otworzyć nowy rozdział w relacjach obu mocarstw.

W ramach szczegółowych ustaleń Chiny zobowiązały się, że do 1 marca 2026 roku obniżą cła importowe na kanadyjskie nasiona rzepaku z poziomu 84% (lub 75,8%) do około 15%. Ponadto Pekin zgodził się na zniesienie antydyskryminacyjnych taryf na kanadyjską mączkę rzepakową, groch, homary oraz kraby, co ma obowiązywać przynajmniej do końca 2026 roku. W zamian Kanada zdecydowała się na znaczące złagodzenie własnych środków protekcjonistycznych wprowadzonych w 2024 roku. Dla kontyngentu 49 000 chińskich pojazdów elektrycznych zastosowana zostanie obniżona stawka celna w wysokości 6,1%, zamiast dotychczasowych 100%. Szacuje się, że te ułatwienia w sektorze rolnym mogą przynieść Kanadzie nowe możliwości eksportowe o wartości około 3 miliardów dolarów.

Równolegle do zwrotu w stronę Azji, premier Carney 18 stycznia 2026 roku odwiedził Dohę w Katarze, gdzie po raz pierwszy w historii stosunków dwustronnych zawarto nowy sojusz strategiczny. Wizyta ta miała na celu przyciągnięcie katarskich inwestycji do kanadyjskiej gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem sektora sztucznej inteligencji oraz energetyki. Podczas pobytu w Dosze Carney wyraził również poważne zaniepokojenie groźbami Donalda Trumpa dotyczącymi nałożenia ceł na sojuszników z NATO w związku z kwestią Grenlandii. Premier podkreślił przy tym niezłomne przywiązanie Kanady do zasad suwerenności narodowej i integralności terytorialnej.

Minister spraw zagranicznych Anita Anand potwierdziła, że Ottawa intensywnie dąży do rozszerzenia powiązań handlowych także z Filipinami, Tajlandią, krajami bloku MERCOSUR, Arabią Saudyjską oraz Indiami, wzmacniając swoją obecność w regionie Azji i Pacyfiku. Choć nowa strategia przynosi wymierne korzyści krótkoterminowe, zwłaszcza dla eksporterów rzepaku, którzy odnotowali spadek sprzedaży w ubiegłym roku w porównaniu z rokiem 2024, pojawiają się głosy ostrzegawcze dotyczące długofalowej stabilności integracji z chińską sferą gospodarczą. Rozmowy w Pekinie objęły również współpracę w dziedzinie czystych technologii i energii odnawialnej, co podkreśla szerszy kontekst ekonomiczny i klimatyczny tych negocjacji.