Hubble Sabitine İlişkin Yeni Ölçüm Gerilimi Doğruluyor ve Kozmolojik Modelin Yeniden İncelenmesini Gerektiriyor

Uluslararası Hubble Uzaklık Ağı İş Birliği (H0DN), Nisan 2026'da "Astronomy & Astrophysics" dergisinde yayımladığı çalışmayla yerel evrenin genişleme hızının ölçümünde eşi benzeri görülmemiş bir hassasiyete ulaşarak mevcut "Hubble Gerilimi"ni daha da derinleştirdi.

Mart 2025'te Bern'deki Uluslararası Uzay Bilimleri Enstitüsü'nde (ISSI) düzenlenen bir çalıştayın ardından kurulan H0DN iş birliği, Hubble sabitini (H₀) %1'in biraz üzerinde bir hata payıyla 73,50 ± 0,81 km/s/Mpc olarak açıkladı. Bu değer, bugüne kadar gerçekleştirilen en hassas doğrudan ölçüm olma özelliğini taşıyor. Söz konusu sonuç, erken evrene ait kozmik mikrodalga arka plan (CMB) verilerine dayanan ve 67–68 km/s/Mpc aralığında seyreden teorik öngörülerle keskin bir tezat oluşturuyor. Bu iki veri kümesi arasındaki farkın 5 ila 7 standart sapmaya ulaşması, gerilimin yerel ölçümlerdeki tekil bir hatadan kaynaklanma ihtimalini istatistiksel olarak saf dışı bırakıyor.

Belirsizliklerin tek bir rota üzerinde birikebildiğ i geleneksel "kozmik uzaklık merdiveni" yerine H0DN, Yerel Uzaklık Ağı adı verilen matematiksel bir yapıyı devreye soktu. Bu ağ; tüm sistemin iç tutarlılığını şeffaf bir şekilde değ erlendirmek amacıyla tam kovaryans ağırlıklandırmasını kullanarak Sefeid değ iş kenleri, Tip Ia süpernovalar, kırmızı dev dalı (TRGB) yıldızları ve mazerler dahil olmak üzere bağımsız ve birbiriyle örtüş en çok sayıda uzaklık göstergesini bir araya getiriyor. NSF NOIRLab'den John Blakeslee'nin de aralarında bulunduğ u iş birliğ i üyeleri, bu gerilimin gerçek olması durumunda standart Lambda-CDM kozmolojik modelinin ötesindeki yeni bir fiziğ e iş aret edebileceğ ini vurguluyor.

Analiz kodlarının ve verilerin açık eriş ime sunulması, gelecekteki çalış malar iç in esnek bir temel oluş turuyor. Gökbilimciler, H₀ değ erini daha da netleş tirmek iç in Vera C. Rubin Gözlemevi gibi yeni nesil teleskoplardan gelecek gözlemleri sisteme entegre edebilecekler. H0DN projesinde yer alan IUCAA'dan Profesör Anupam Bhardwaj'ın da belirttiğ i üzere, gelecek veriler bu çeliş kinin çözùlüp çözùlmeceğ ini veya karanlık enerji anlayış ımız ile kozmolojik ölç ekteki yerç ekimi yasalarının yeniden gözden geç irilmesi gerekip gerekmediğ ini belirlemeye yardımcı olacak.