ABD Yüksek Mahkemesi Trump'ın Gümrük Vergilerini İptal Etti; Başkan Yeni Yasayla %15 Vergi Getirdi

20 Şubat 2026 Cuma günü, Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi, küresel ticaret dengelerini sarsacak tarihi bir karara imza attı. Mahkeme, 6-3'lük bir oy çokluğuyla, Başkan Donald Trump yönetiminin Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) çerçevesinde uygulamaya koyduğu kapsamlı ithalat vergilerinin, yürütme organının yetki sınırlarını aştığına hükmetti. Kararın gerekçesinde, ABD Anayasası uyarınca vergilendirme ve dış ticaret üzerindeki temel düzenleme yetkisinin münhasıran Kongre'ye ait olduğu kararlılıkla vurgulandı. Bu hukuki gelişme, Beyaz Saray'ın ticaret politikalarına yönelik bugüne kadar karşılaştığı en ciddi yasal engellerden biri olarak nitelendiriliyor.

Başkan Trump, mahkemenin bu bağlayıcı kararına aynı gün içinde oldukça sert ve hızlı bir hamleyle karşılık verdi. Cuma günü yapılan resmi açıklamada, yönetimin pes etmeyeceği ve alternatif bir yasal zemin olan 1974 Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü'nü devreye soktuğu duyuruldu. İlk aşamada tüm dünya ülkelerinden gelen ithal ürünlere %10 oranında bir ikame gümrük vergisi getirildiği açıklandı. Ancak bu oran sabit kalmadı; 21 Şubat 2026 Cumartesi günü itibarıyla vergi oranı %15 seviyesine yükseltildi. Trump, bu yeni düzenlemeyi "hukuki açıdan tam korumalı ve yetki dahilinde" bir adım olarak tanımlayarak kararlılığını yineledi.

Söz konusu 122. Bölüm, Amerikan siyasi tarihinde daha önce hiçbir başkan tarafından bu ölçekte kullanılmamış olmasıyla dikkat çekiyor. Bu yasal madde, ülkenin ödemeler dengesinde oluşan ciddi açıkların veya ekonomik dengesizliklerin giderilmesi amacıyla, başkana 150 günlük bir süre için geçici ek gümrük vergisi uygulama yetkisi tanıyor. Beyaz Saray stratejistleri, bu yöntemin mahkeme kararındaki yetki aşımı iddialarını bertaraf edeceğine inanırken, sanayi grupları ve uluslararası ticaret ortakları bu ani politika değişikliğinin yaratacağı maliyet artışlarından derin endişe duyduklarını ifade ettiler.

Küresel piyasalarda yaşanan bu türbülansa rağmen, dijital varlık dünyası beklenmedik bir direnç sergiledi. 22 Şubat 2026 Pazar günü itibarıyla lider kripto para birimi Bitcoin, 68.000 dolar bandında yatay bir seyir izleyerek konsolidasyon sürecine girdi. Piyasa analistleri, yatırımcıların Beyaz Saray'ın mahkeme kararına bir "B planı" ile yanıt vereceğini önceden fiyatladıklarını, bu nedenle piyasada büyük bir şok dalgası oluşmadığını bildirdi. Bununla birlikte, yatırımcı duyarlılığını ölçen Korku ve Açgözlülük Endeksi (Fear & Greed Index), perakende yatırımcılar arasındaki tedirginliği yansıtacak şekilde 9 puanla "aşırı korku" seviyesine geriledi.

Ekonomik etkiler üzerine yapılan projeksiyonlar ise Amerikan tüketicisi için karamsar bir tablo çiziyor. Yale Bütçe Laboratuvarı (Yale Budget Lab) tarafından yayımlanan güncel veriler, mahkeme süreci ve ardından gelen %15'lik yeni vergi yükünün, ortalama bir Amerikan hanesine yıllık bazda yaklaşık 1.315 dolarlık ek bir maliyet getireceğini öngörüyor. Hong Kong merkezli ticaret uzmanları, Washington'dan gelen bu öngörülemez kararların küresel tedarik zincirlerinde kaosa yol açabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Bu esnada ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza Birimi (CBP), eski IEEPA vergi kodlarının 24 Şubat'tan itibaren sistemden kaldırılacağını duyurdu.

Yeni ticaret rejiminde bazı stratejik muafiyetler de dikkat çekiyor. USMCA ticaret anlaşması kapsamında olan Kanada ve Meksika menşeli ürünler, bu yeni %15'lik ek vergiden muaf tutuldu. Ancak bu istisna dışında kalan tüm ülkeler için belirsizlik süreci devam ediyor. Hukukçular, 150 günlük geçici sürenin bitiminde yönetimin nasıl bir kalıcı çözüm üreteceği konusundaki tartışmaların, önümüzdeki aylarda Amerikan siyasetinin ve ekonomisinin ana gündem maddesi olmaya devam edeceğini öngörüyor.