Mołdawia inicjuje pełne wyjście z WNP w ramach kursu na integrację europejską

Rząd Republiki Mołdawii oficjalnie rozpoczął procedury prawne mające na celu całkowite zakończenie członkostwa kraju we Wspólnocie Niepodległych Państw (WNP). Decyzja ta stanowi bezpośrednią konsekwencję przyspieszonego kursu Kiszyniowa w stronę integracji ze strukturami Unii Europejskiej. Wicepremier oraz minister spraw zagranicznych, Mihai Popșoi, ogłosił 19 stycznia 2026 roku formalne rozpoczęcie procesu wypowiedzenia trzech kluczowych dokumentów: Statutu WNP z 22 stycznia 1993 roku, Umowy o utworzeniu WNP z 8 grudnia 1991 roku oraz stosownego Protokołu z 22 grudnia 1991 roku.

Według słów szefa dyplomacji, krok ten ma na celu usankcjonowanie faktycznego stanu rzeczy, gdyż udział Mołdawii w strukturach WNP pozostawał w tak zwanym „stanie zamrożenia” już od 2023 roku. Formalna procedura wyjścia wymaga teraz zatwierdzenia dokumentów denuncjacyjnych przez parlament, co według prognoz Ministerstwa Spraw Zagranicznych powinno zostać sfinalizowane do połowy lutego 2026 roku. Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z artykułem 9 Statutu WNP, pełne ustanie współpracy wejdzie w życie dopiero po upływie 12 miesięcy od momentu przekazania oficjalnego pisemnego powiadomienia do Komitetu Wykonawczego organizacji.

W ramach swojego dotychczasowego członkostwa w WNP, Republika Mołdawii podpisała łącznie 283 porozumienia. Do chwili obecnej wypowiedziano około 71 z nich, a kolejnych 60 dokumentów znajduje się w fazie szczegółowej rewizji. Władze w Kiszyniowie deklarują chęć zachowania jedynie tych umów gospodarczych i sektorowych, które przynoszą realne korzyści obywatelom i nie stoją w sprzeczności z proeuropejskim wektorem rozwoju państwa. Kontekst geopolityczny tej decyzji jest nierozerwalnie związany z ambicjami Mołdawii dotyczącymi akcesji do Unii Europejskiej, przy czym za cel wyznaczono zakończenie negocjacji akcesyjnych do początku 2028 roku.

Decyzja o opuszczeniu struktur WNP spotkała się z gwałtowną reakcją ze strony przedstawicieli Federacji Rosyjskiej. Maria Zacharowa, rzeczniczka rosyjskiego MSZ, określiła sytuację społeczno-gospodarczą Mołdawii jako „katastrofalną”, wskazując na silne uzależnienie kraju od wsparcia finansowego płynącego z Brukseli. Zacharowa wyraziła również głębokie zaniepokojenie zacieśnianiem współpracy wojskowo-politycznej Kiszyniowa z Rumunią, będącą członkiem NATO. Zdaniem rosyjskiej dyplomacji, działania te prowadzą do stopniowej erozji konstytucyjnej neutralności Mołdawii, co może mieć długofalowe skutki dla regionu.

Wewnątrz kraju kurs rządu jest ostro krytykowany przez opozycję, na której czele stoi lider Partii Socjalistów, Igor Dodon. Twierdzi on, że obecna polityka jest dyktowana przez „zachodnich kuratorów” i porównuje ją do potencjalnej „tragedii Ukrainy”. Z kolei politolodzy zwracają uwagę na ewolucję WNP, która z platformy współpracy przekształciła się w narzędzie nacisku politycznego ze strony Rosji. Eksperci podkreślają jednocześnie, że umowy dwustronne są kluczowe dla ochrony socjalnej obywateli, ostrzegając, że rezygnacja z członkostwa w WNP może pozbawić Mołdawię istotnego korytarza logistycznego prowadzącego na rynki wschodnie.