UE nakłada sankcje na rosyjskich urzędników za represje, w tle wyróżnienie aktywistki

Dnia 22 grudnia 2025 roku Unia Europejska zdecydowała się wprowadzić kolejną serię restrykcyjnych środków wymierzonych w rosyjskiego prokuratora Ludmiłę Balandinę oraz sędziego Dmitrija Gordiejewa. Zgodnie z oficjalnym komunikatem unijnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, osoby te zostały uznane za odpowiedzialne za poważne naruszenia praw człowieka, tłumienie społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej w Rosji, a także za podważanie fundamentalnych zasad praworządności. Warto zaznaczyć, że Estonia już wcześniej, w październiku 2025 roku, nałożyła własne sankcje państwowe na Balandinę i Gordiejewa, w tym zakaz wjazdu na swoje terytorium.

Estoński Minister Spraw Zagranicznych, Margus Tsahkna, podkreślił, że najnowsze działania restrykcyjne UE stanowią dowód na to, iż politycznie motywowane oskarżenia kierowane przeciwko obywatelom europejskim pociągają za sobą natychmiastową i bezpośrednią odpowiedzialność dla winnych. Tsahkna zaznaczył, że Balandina i Gordiejew ponoszą bezpośrednią winę za ściganie sądowe Marii Smorżewskich-Smirnowej oraz innych działaczy broniących praw człowieka. Te restrykcje są kontynuacją eskalacji nacisków, która rozpoczęła się wcześniej w 2025 roku, obejmując także działania podjęte w październiku i listopadzie wobec osób zaangażowanych w sprawy Aleksieja Gorinowa i Wiktora Roszczina.

Równolegle z wprowadzaniem sankcji, Unia Europejska zwróciła uwagę na działalność aktywistów obywatelskich. 12 listopada 2025 roku, w dniu 107. rocznicy estońskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Maria Smorżewskich-Smirnowa została uhonorowana nagrodą MSZ Estonii za „Zasługi w obronie wartości europejskich i przeciwdziałaniu rosyjskiej agresji”. Wcześniej, w maju 2025 roku, Smorżewskich-Smirnowa, która posiada tytuł doktora kulturoznawstwa uzyskany na Uniwersytecie w Tallinnie, otrzymała tytuł „Europejczyka Roku” za promowanie ideałów europejskich. Było to częściowo związane z akcją, którą przeprowadziła w nocy 9 maja 2025 roku, kiedy to na murze Zamku w Narwie umieszczono transparent z napisem „Putin – zbrodniarz wojenny”.

Według doniesień ze źródeł rosyjskich, Smorżewskich-Smirnowa aktywnie wspierała umieszczanie plakatów z wizerunkiem prezydenta Rosji i treściami dotyczącymi rzekomych zbrodni wojennych w latach 2023, 2024 i 2025. We wrześniu 2025 roku Sąd Miejski Moskwy skazał Marię Smorżewskich-Smirnową zaocznie na dziesięć lat pozbawienia wolności w kolonii karnej o reżimie ogólnym za „rozpowszechnianie fałszywych informacji” na temat armii rosyjskiej oraz „rehabilitację nazizmu”. Ponadto, w styczniu 2025 roku została ona umieszczona na liście osób poszukiwanych przez rosyjskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Warto odnotować, że w listopadzie 2025 roku Rada Muzeum Narwskiego przedłużyła kadencję Smorżewskich-Smirnowej na stanowisku dyrektora o kolejne pięć lat, a nowy kontrakt ma rozpocząć się 1 lutego 2026 roku.

Ogólny trend w Unii Europejskiej w 2025 roku wyraźnie wskazuje na zaostrzanie reżimu sankcyjnego. Potwierdza to również niedawne przedłużenie przez Radę UE sankcji gospodarczych wobec Rosji do 31 lipca 2026 roku. Minister Tsahkna konsekwentnie opowiadał się za wprowadzeniem kolejnych pakietów restrykcyjnych i apelował o wykorzystanie zamrożonych rosyjskich aktywów. Tego samego dnia, 22 grudnia 2025 roku, UE umieściła Rosję na liście państw wysokiego ryzyka pod względem prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, stawiając ją w jednym rzędzie z takimi jurysdykcjami jak Afganistan czy Wenezuela. Ten zbiór działań odzwierciedla podejście Brukseli do obecnej sytuacji geopolitycznej.