Derde ronde vredesbesprekingen in Genève: territoriale geschillen en de rol van Amerikaanse bemiddelaars

De derde ronde van de trilaterale vredesonderhandelingen, die plaatsvinden onder bemiddeling van de Verenigde Staten, is op woensdag 18 februari 2026 hervat in het Zwitserse Genève. Deze voortzetting volgt op een eerste dag van intensieve consultaties die op 17 februari van start ging en gekenmerkt werd door een voelbare diplomatieke spanning tussen de betrokken partijen.

Tijdens de directe gesprekken tussen de afgevaardigden van Moskou en Kiev lag de focus voornamelijk op de praktische uitvoering en de technische details van mogelijke oplossingen. Rustem Umerov, de secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad (SNBO) en leider van de Oekraïense delegatie, bevestigde dit zwaartepunt in de besprekingen. Desondanks blijven de interpretaties van de voortgang sterk uiteenlopen: waar een bron dicht bij de Russische zijde de zes uur durende sessie van 17 februari als "zeer gespannen" omschreef, sprak de speciale Amerikaanse gezant Steve Witkoff juist van "aanzienlijke vooruitgang". De partijen zijn overeengekomen hun respectievelijke regeringsleiders te informeren alvorens de werkzaamheden in de Zwitserse stad voort te zetten.

Het grootste struikelblok voor een doorbraak blijft de territoriale kwestie, een punt dat ook tijdens de twee eerdere onderhandelingsrondes in Abu Dhabi in januari en begin februari 2026 onopgelost bleef. De Russische delegatie, onder leiding van Vladimir Medinsky, de adviseur van de Russische president, eist de volledige terugtrekking van Oekraïense troepen uit het gehele gebied dat door Rusland als de Donbas wordt geclaimd. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft hierop categorisch gereageerd door te stellen dat elk voorstel waarbij Oekraïne gebieden zou moeten afstaan die momenteel niet door Rusland zijn bezet, onherroepelijk zal worden voorgelegd aan een nationaal referendum, waar het naar alle waarschijnlijkheid zal worden verworpen.

Het diplomatieke proces wordt verder bemoeilijkt door de publieke druk vanuit Washington. President Zelensky uitte zijn ongenoegen over de recente oproep van de Amerikaanse president Donald Trump, die hij als "onrechtvaardig" bestempelde. Volgens Zelensky richt Trump zijn eisen voor concessies uitsluitend tot Oekraïne, terwijl soortgelijke publieke druk op Moskou ontbreekt. Ondanks deze politieke frictie merkte de Oekraïense leider op dat de persoonlijke contacten met de gezanten van Trump, Steve Witkoff en Jared Kushner, in een sfeer van wederzijds respect verlopen. Tegelijkertijd wees hij erop dat de aanhoudende Russische luchtaanvallen op Oekraïense steden een duidelijk gebrek aan oprechte bereidheid van het Kremlin tonen om tot een vreedzame oplossing te komen.

Naast de directe hoofdrolspelers waren ook veiligheidsadviseurs uit Duitsland, Italië, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk in Genève aanwezig om de Europese belangen te behartigen. Zij voerden afzonderlijke bilaterale gesprekken met zowel de Oekraïense als de Amerikaanse delegaties. De Russische plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken, Sergey Ryabkov, verduidelijkte de positie van zijn land door te benadrukken dat Moskou streeft naar een "duurzame" overeenkomst op de lange termijn in plaats van een louter tijdelijk staakt-het-vuren. In de marge van deze gesprekken vonden er in dezelfde stad ook indirecte onderhandelingen plaats tussen Amerikaanse gezanten en Iraanse functionarissen, wat de brede geopolitieke context van de bijeenkomst in Genève onderstreept.