Wyzwanie energetyczne Irlandii: Wzrost centrów danych AI a obciążenie krajowej sieci

Gwałtowny wzrost zapotrzebowania na moc obliczeniową, napędzany przez sztuczną inteligencję (AI), wywiera ogromną presję na fizyczną infrastrukturę Republiki Irlandii, a zwłaszcza na jej system energetyczny. Ta sytuacja stanowi bezpośrednie starcie między agresywnym napływem prywatnego kapitału skoncentrowanego na rozwoju AI a państwowymi zobowiązaniami dotyczącymi energetyki i klimatu. Scenariusz ten, obejmujący okres od końca 2025 roku i prognozowany na rok 2026, doskonale ilustruje, jak dynamiczny postęp technologiczny wpływa na zasoby narodowe.

W roku 2024 centra danych pochłonęły już 22% całkowitego zużycia energii elektrycznej w Irlandii. Jest to znaczący skok w porównaniu z zaledwie 5% odnotowanym w 2015 roku. Prognozy sugerują, że do 2026 roku ten wskaźnik może wzrosnąć do jednej trzeciej całej krajowej produkcji energii. Już w 2023 roku centra danych zużywały 21% energii, przewyższając zapotrzebowanie wszystkich gospodarstw domowych w miastach (które wyniosło 18%). Kluczowe instytucje zarządzające tym procesem to Centralny Urząd Statystyczny (CSO), Komisja Regulacji Usług Komunalnych (CRU) oraz Agencja Promocji Inwestycji (IDA), która nadal aktywnie zachęca do zagranicznych inwestycji technologicznych gigantów takich jak Alphabet/Google, Meta, Intel i Nvidia.

Przed decydentami stoi nie lada orzech do zgryzienia: jak utrzymać atrakcyjność kraju dla inwestycji high-tech, które generują pokaźne wpływy podatkowe, a jednocześnie zagwarantować stabilność systemu energetycznego i realizację celów klimatycznych. W odpowiedzi na narastające napięcia, organizacje branżowe, w tym Wind Energy Ireland i Digital Infrastructure Ireland, pozytywnie oceniły nową politykę CRU. Wymaga ona, aby 80% energii ze źródeł odnawialnych było zabezpieczone dla nowych przyłączy. Regulator wprowadził także surowsze wymogi: nowe obiekty muszą instalować na własnym terenie generatory lub magazyny bateryjne zdolne do chwilowego pełnego pokrycia swojego zapotrzebowania. Co więcej, operatorzy centrów danych mogą zostać zobowiązani do oddawania energii z powrotem do sieci krajowej w momentach krytycznego zapotrzebowania.

Kontekst historyczny pokazuje, że Irlandia stała się hubem technologicznym w dużej mierze dzięki atrakcyjnemu opodatkowaniu korporacyjnemu. Choć stawka dla dużych grup objętych filarem OECD Pillar Two wynosi obecnie efektywnie 15% (wzrost z wcześniejszych 12,5%), nadal jest to magnes dla inwestorów. Mimo znaczącego rozwoju energetyki wiatrowej, która w 2023 roku odpowiadała za 34,6% produkcji energii, Irlandia pozostaje silnie uzależniona od paliw kopalnych – ponad 50% energii pochodzi z gazu, węgla, torfu lub ropy naftowej. Obawy dotyczące przerw w dostawach prądu doprowadziły do tego, że operator sieci zawiesił budowę nowych centrów danych w okolicach Dublina aż do roku 2028.

Profesor Paul Deane z University College Cork podkreślił, że problem pogłębia się przez tę zależność od paliw kopalnych. Zauważył, że kraj potrafi błyskawicznie budować centra danych, ale proces wdrażania odnawialnych źródeł energii przebiega znacznie wolniej. Irlandia stała się zatem swoistym „mikrokosmosem” globalnych wyzwań związanych z ekspansją AI i pilną potrzebą dekarbonizacji sektora energetycznego. Wyważenie tych sprzecznych interesów będzie kluczowe dla przyszłej stabilności gospodarczej i ekologicznej wyspy.