Włoski lodołamacz Laura Bassi zakończył 41. wyprawę na Antarktydę: Kluczowe badania nad klimatem

Włoski lodołamacz „Laura Bassi” oficjalnie zakończył swoją czteromiesięczną, letnią kampanię antarktyczną, która była już 41. wyprawą tego typu w historii włoskich badań polarnych. Jednostka powróciła do nowozelandzkiego portu Lyttelton dokładnie 6 marca 2026 roku, wieńcząc misję finansowaną przez Krajowy Program Badań Antarktycznych (PNRA). Całość skomplikowanych działań operacyjnych prowadzona była w wymagających warunkach morskich akwenu Morza Rossa, co stanowiło istotny sprawdzian dla wytrzymałości statku oraz precyzji aparatury badawczej.

Na pokładzie jednostki znajdował się zespół składający się z 44 specjalistów technicznych i naukowych oraz 23 członków załogi, którzy wspólnie realizowali ambitny program naukowy. Centralnym punktem misji było pięć projektów badawczych, z których dwa mają fundamentalne znaczenie dla zrozumienia globalnych zmian klimatycznych. Projekt MYSTERO skoncentrował się na analizie podwodnych wzniesień na szelfie kontynentalnym Morza Rossa. Równolegle realizowano inicjatywę CSICLIC, której celem była szczegółowa analiza wymiany dwutlenku węgla w osadach dennych Oceanu Południowego. Warto zaznaczyć, że ten region pochłania około 40% całego CO2 przyswajanego przez wszechocean, co czyni go jednym z najważniejszych regulatorów klimatu na Ziemi.

Lodołamacz „Laura Bassi”, zarządzany przez Narodowy Instytut Oceanografii i Geofizyki Eksperymentalnej (OGS), pozostaje jedynym statkiem oceanograficznym należącym do włoskiej instytucji państwowej. Zgodnie z międzynarodowym Kodeksem Polarnym, jednostka posiada certyfikat klasy PC5, co potwierdza wyjątkową odporność jej konstrukcji na napory lodu. Przy długości 80 metrów i nośności wynoszącej 4028 ton, statek ten stanowi kluczowe narzędzie dla włoskich misji polarnych, umożliwiając prowadzenie zaawansowanych prac w najbardziej niedostępnych rejonach świata.

Badania przeprowadzone w ramach 41. ekspedycji wnoszą nieoceniony wkład w naukowe zrozumienie roli Oceanu Południowego w globalnym cyklu węglowym. Analiza osadów dennych w projekcie CSICLIC pozwala na zgłębienie procesów długoterminowego wiązania węgla, które mogą trwać od setek do nawet tysięcy lat. Pozyskane dane są krytycznie ważne dla udoskonalenia modeli klimatycznych, biorąc pod uwagę, że ocean przejął dotychczas ponad 90% nadmiaru ciepła oraz 25% nadmiarowego dwutlenku węgla powstałego w wyniku działalności człowieka.

Historia operacyjna „Laury Bassi” obfituje w spektakularne osiągnięcia, które budują prestiż włoskiej nauki. Przykładowo, w styczniu 2023 roku, podczas 38. wyprawy PNRA, statek ustanowił rekord świata, docierając do najdalej wysuniętego na południe punktu, jaki kiedykolwiek osiągnęła jednostka pływająca – mowa o Zatoce Wielorybów na szerokości geograficznej 78° 44,280' S. Sukces ostatniej, 41. misji, stanowi kolejne potwierdzenie strategicznego znaczenia włoskiej obecności badawczej w Antarktyce.

Zakończona kampania nie tylko dostarczyła unikalnych próbek i danych, ale również wzmocniła pozycję Włoch jako lidera w badaniach polarnych. Dzięki zaangażowaniu ekspertów z OGS oraz wsparciu PNRA, możliwe jest kontynuowanie monitoringu procesów, które bezpośrednio wpływają na przyszłość ekosystemu całej planety. Wyniki tych prac będą teraz poddawane szczegółowej analizie w laboratoriach, co pozwoli na jeszcze lepsze przygotowanie do kolejnych wyzwań badawczych w mroźnych wodach Antarktyki.