Lodowiec Thwaitesa, często określany mianem „Lodowca Zagłady”, doświadcza narastającego wewnętrznego napięcia. Najnowsze analizy danych satelitarnych oraz szczegółowe badania wskazują, że labiryntowe szczeliny i pęknięcia w jego strukturze lodowej ulegają pogłębieniu i rozszerzeniu. Te rozłamy stanowią bezpośrednie kanały, którymi cieplejsza woda oceaniczna może przenikać do wnętrza lodowca, wywołując topnienie od spodu i tym samym drastycznie obniżając jego ogólną stabilność i spójność.
Wydaje się, że ten proces wewnętrznej destrukcji stał się obecnie dominującym czynnikiem destabilizującym, przewyższającym wpływ zewnętrznego topnienia, które jest wynikiem globalnego ocieplenia oceanów. Lodowiec Thwaitesa, którego szerokość jest porównywalna z obszarem Wielkiej Brytanii, ma kluczowe znaczenie dla stabilności regionu. Jego całkowite uwolnienie do oceanu mogłoby podnieść globalny poziom morza aż o 65 centymetrów.
Jest to element krytyczny, ponieważ wspiera on sąsiednie masy lodu w Antarktydzie Zachodniej; jego załamanie mogłoby zainicjować reakcję łańcuchową, znacząco przyspieszając utratę lodu w całym tym regionie. Szczegółowe badania, w tym te przeprowadzone przy użyciu podwodnego robota Icefin, który był w stanie penetrować głębokość do 607 metrów, ujawniły dodatkowy, niepokojący mechanizm: gromadzenie się soli w szczelinach również przyczynia się do przyspieszenia degradacji.
Naukowcy z Uniwersytetu Stanu Pensylwania (Penn State University) opracowali nowatorską metodę analityczną. Wykorzystując dane z satelity NASA ICESat-2 zebrane w latach 2018–2024, wykazali, że wschodnia część szelfu lodowego Thwaitesa jest najbardziej narażona i intensywnie popękana. Badacze, w tym Shuze Wang, podkreślają, że dynamika zachowania się tych wewnętrznych pęknięć jest znacznie bardziej skomplikowana, niż zakładały uproszczone modele. Ich niekontrolowany wzrost może niebezpiecznie zbliżyć lodowiec do punktu krytycznego, z którego nie będzie już powrotu.
Obecnie wkład Lodowca Thwaitesa w globalny wzrost poziomu morza wynosi już około 4% rocznie, co oznacza, że miliardy ton lodu trafiają do oceanu. Szelf lodowy pełni rolę naturalnej tamy. W przypadku jego dezintegracji, udział lodowca w podnoszeniu się poziomu mórz mógłby wzrosnąć aż o 25%. Uczestnicy Międzynarodowej Współpracy ds. Lodowca Thwaitesa (ITGC), zainicjowanej w 2018 roku, zwracają uwagę, że te odkrycia dotyczące wewnętrznej struktury lodu – niezależnie od tego, czy chodzi o sieć ukrytych jezior, czy asymetrię pęknięć – wymuszają gruntowne przemyślenie dynamiki systemów planetarnych oraz roli, jaką w nich odgrywamy.
