Projekt "Beyond Yellingbo" z Wiktorii uhonorowany za ochronę śpiewaka miodojada hełmowego

Znacząca inicjatywa z Wiktorii, koncentrująca się na ochronie krytycznie zagrożonego śpiewaka miodojada hełmowego (Helmeted Honeyeater), otrzymała prestiżowe krajowe wyróżnienie. Projekt "Beyond Yellingbo" został uhonorowany Nagrodą Społecznościowej za Ochronę Dzikiej Przyrody (Community Wildlife Conservation Award) przyznawaną przez Australijskie Towarzystwo Dzikiej Przyrody (Australian Wildlife Society, AWS) w 2025 roku. Uznanie to podkreśla wielostronne wysiłki na rzecz zabezpieczenia kluczowej łączności siedliskowej dla tego gatunku, rozciągającej się na terenach prywatnych.

Stowarzyszenie AWS przyznaje tę nagrodę, której towarzyszy nagroda pieniężna w wysokości 5000 dolarów australijskich, grupom społecznościowym wnoszącym znaczący wkład w zachowanie dzikiej przyrody Australii. Inicjatywa "Beyond Yellingbo" rozpoczęła się formalnie w 2017 roku jako rozszerzenie wcześniejszych działań ratunkowych dla śpiewaka miodojada hełmowego, endemicznego ptaka Wiktorii. Populacja tego gatunku, naukowo znanego jako Lichenostomus melanops cassidix, spadła do zaledwie 50 osobników w 1989 roku, co uczyniło go symbolem krytycznego zagrożenia w stanie. Intensywne programy hodowlane i ochrona siedlisk doprowadziły do wzrostu dzikiej populacji do około 200 ptaków, a według niektórych szacunków nawet do 250 w 2021 roku.

Obecnie gatunek ten jest niemal całkowicie ograniczony do Rezerwatu Przyrody Yellingbo (YNCR), położonego około 50 kilometrów na wschód od Melbourne. Kluczowym elementem projektu jest zaangażowanie właścicieli ziemskich na obszarach prywatnych, co jest niezbędne, ponieważ dwie trzecie Wiktorii to tereny prywatne, a izolowane obszary buszu nie zapewnią długoterminowego przetrwania gatunkom. "Beyond Yellingbo" jest owocem współpracy pomiędzy Friends of the Helmeted Honeyeater a trzema lokalnymi grupami Landcare: Macclesfield, John's Hill i Monbulk. Prace na gruntach prywatnych objęły blisko 85 lokalnych posiadłości, co zaowocowało odtworzeniem ponad 300 hektarów priorytetowych terenów, w tym nasadzeniami siedliskowymi i zarządzaniem gatunkami inwazyjnymi.

Uznanie dla projektu jest istotne, ponieważ populacja śpiewaka miodojada hełmowego zaczyna przekraczać pojemność swojego głównego azylu, YNCR. Modelowanie siedliskowe przeprowadzone przez Instytut Arthura Rylah (ARI) w 2015 roku wskazało, że cieki wodne wpadające i wypływające z rezerwatu mogłyby wspierać odpowiednie siedliska dla tego gatunku oraz dla zagrożonego possuma karłowatego (Lowland Leadbeater's Possum). Projekt ma pięcioletni plan priorytetyzujący prace rekultywacyjne wzdłuż cieków wodnych w celu zapewnienia łączności krajobrazowej. Wśród partnerów wspierających działania znajdują się Melbourne Water, Departament Środowiska i Energii (poprzez Threatened Species Recovery Fund) oraz fundacje filantropijne, takie jak Myer Foundation i Helen MacPherson Smith Trust.

Sukces ten stanowi potwierdzenie efektywności modelu oddolnej, sąsiedzkiej współpracy w zarządzaniu terenami prywatnymi w walce o przetrwanie gatunków na krawędzi wyginięcia. Działania te, obejmujące również program hodowli w niewoli prowadzony przez Healesville Sanctuary oraz próby ustanowienia dodatkowych populacji, mają na celu rozproszenie ryzyka wyginięcia związanego z koncentracją ptaków w jednym miejscu, na przykład z powodu pożarów buszu.