Mechanizm Monocytarny Wyjaśnia Różnice Płciowe w Rozwiązywaniu Przewlekłego Bólu

Nowe ustalenia naukowe dostarczają biologicznego uzasadnienia dla obserwacji, że kobiety często odczuwają silniejszy i dłużej trwający ból przewlekły w porównaniu z mężczyznami. Odkrycie to, opublikowane w czasopiśmie Science Immunology w piątek, 20 lutego 2026 roku, wskazuje na konkretny mechanizm molekularny angażujący komórki odpornościowe i hormony płciowe, co otwiera drogę do opracowania celowanych terapii nienarkotycznych.

Badania, prowadzone głównie na modelach mysich, zidentyfikowały monocyty jako kluczowe komórki w procesie wygaszania bólu, którego aktywność jest regulowana przez hormony. Centralnym elementem tego mechanizmu jest cząsteczka interleukiny 10 (IL-10), silna cytokina przeciwzapalna. Naukowcy zaobserwowali, że u samców hormony, takie jak testosteron, stymulują monocyty do intensywnej produkcji IL-10, która następnie wysyła sygnał do neuronów czuciowych, nakazując zatrzymanie odczuwania bólu. Monocyty u samic wykazywały natomiast znacznie niższą produkcję IL-10, co skutkowało opóźnionym wyciszeniem impulsów bólowych, co jest zbieżne z danymi klinicznymi dotyczącymi ludzi po urazach.

Profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Stanowym Michigan (MSU), Geoffroy Laumet, główny autor badania, potwierdził, że różnica w procesie rozwiązywania bólu ma wyraźny mechanizm biologiczny zakorzeniony w tej osi neuroimmunologicznej. Zespół badawczy, wykorzystując zaawansowaną technikę cytometrii przepływowej, wykrył komórki wyrażające IL-10, które były liczniejsze u samców po wywołaniu stanu zapalnego za pomocą kompletnego adiuwantu Freund’a (CFA). Manipulacje poziomem androgenów u myszy odwróciły tę dymorficzność płciową w rozwiązywaniu bólu, co sugeruje androgenozależne działanie monocytów obwodowych produkujących IL-10. W modelu mysim, zablokowanie sygnalizacji IL-10 lub wyeliminowanie monocytów upośledzało wygaszanie nadwrażliwości na ból u obu płci, co potwierdza centralną rolę tego szlaku.

Zespół badawczy wyraża nadzieję, że odkrycie to umożliwi stworzenie terapii aktywnie stymulujących produkcję IL-10, wzmacniając naturalną zdolność organizmu do wygaszania bólu. Podejście to stanowi odejście od tradycyjnych metod blokowania sygnałów bólowych. Elora Midavaine z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco (UCSF), która nie uczestniczyła w badaniu, podkreśliła, że praca ta dodaje kluczowej niuansowości do dziedzin endokrynologii, immunologii i neuronauki w kontekście zarządzania bólem. Midavaine zaznaczyła, że dekady wykluczenia kobiet z prób klinicznych, z obawy przed zmiennością hormonalną, przyczyniły się do opóźnienia w zrozumieniu tego zjawiska.

Zarówno Laumet, jak i Midavaine, stanowczo podkreślili konieczność dostosowania standardowej opieki medycznej, aby uwzględnić te biologiczne różnice płciowe, które historycznie były pomijane w badaniach klinicznych. Walidacja doświadczeń kobiet związanych z bólem, często bagatelizowanych jako subiektywne, ma ogromną wartość społeczną. Laumet wyraził nadzieję, że nowe podejścia terapeutyczne, celujące w tę oś, zmniejszą zależność od wysoko ryzykownych opioidów. W perspektywie krótkoterminowej, Laumet rozważa potencjał miejscowego stosowania testosteronu jako opcji łagodzącej zlokalizowany dyskomfort. Warto odnotować, że kobiety stanowią od 60 do 70 procent pacjentów doświadczających bólu przewlekłego, który utrzymuje się przy łagodnej lub zerowej stymulacji.