Chińska elektrownia słoneczna Dunhuang: Przełom w całodobowej produkcji energii z koncentracji promieni słonecznych

W Dunhuang w Chinach, elektrownia o mocy 100 megawatów wykorzystująca technologię koncentracji energii słonecznej (CSP), opracowana przez firmę Shouhang China, udowadnia, że możliwe jest generowanie prądu przez całą dobę. Jest to milowy krok w stronę stabilizacji systemów energetycznych. Kompleks ten wykorzystuje imponującą liczbę około 12 000 heliostatów, które precyzyjne skupiają promieniowanie słoneczne na wieży absorpcyjnej o wysokości 263 metrów. Cały system opiera się na zaawansowanym magazynowaniu ciepła w stopionej soli, co pozwala na gromadzenie ogromnych ilości energii cieplnej. Ciepło to jest następnie wykorzystywane do wytwarzania pary napędzającej turbiny w temperaturach przekraczających 500°C.

Najważniejszym atutem tej instalacji jest jej zdolność do produkcji energii elektrycznej nawet przez 15 godzin bez bezpośredniego nasłonecznienia, co skutecznie eliminuje problem niestabilności typowy dla odnawialnych źródeł energii. Ta unikalna cecha sprawia, że technologia CSP jest kluczowa dla zapewnienia niezawodności dostaw prądu, w przeciwieństwie do tradycyjnych systemów fotowoltaicznych, które dla osiągnięcia podobnej stabilności wymagają kosztownych magazynów bateryjnych. Elektrownia w Dunhuang, włączona do sieci w grudniu 2018 roku, stanowi wzorcowy przykład stabilnego zasilania z OZE, wpisując się w chińską strategię rozwoju CSP w celu równoważenia obciążeń sieciowych.

Chiński sektor CSP przeżywa obecnie okres gwałtownego wzrostu, wyprzedzając pod tym względem resztę świata. W latach 2020–2024 moc zainstalowana w tej technologii rosła w Chinach w średnim rocznym tempie 11,7%, co jest wynikiem znacznie wyższym od globalnej średniej wynoszącej 4,24% w tym samym okresie. Według danych z końca września, łączna moc zainstalowana CSP w Chinach osiągnęła poziom 1,57 miliona kilowatów w 21 działających obiektach, co plasuje ten kraj na trzecim miejscu na świecie. Ponadto w trakcie realizacji jest kolejnych 30 projektów o łącznej mocy 3,10 miliona kW, co czyni Chiny głównym motorem napędowym nowych instalacji tego typu w skali globalnej.

Technologia zastosowana w Dunhuang, gdzie nośnik ciepła w postaci stopionej soli osiąga temperaturę 565°C, zapewnia tak zwaną „moc dyspozycyjną”, niezwykle cenną podczas wieczornych szczytów zapotrzebowania na prąd. Obiekt zajmujący powierzchnię 7,8 kilometra kwadratowego generuje rocznie około 390 milionów kWh energii elektrycznej, co przekłada się na redukcję emisji dwutlenku węgla o 350 000 ton rocznie. Szybka ewolucja technologiczna oraz efekt skali doprowadziły do znaczącego obniżenia kosztów budowy nowych projektów. Warto również podkreślić, że poziom lokalizacji produkcji krajowego sprzętu i technologii CSP w Chinach przekroczył już 95 procent.

Rządowe wytyczne kładą duży nacisk na budowę wielkoskalowych instalacji CSP w regionach o odpowiednim nasłonecznieniu, podkreślając ich podwójną rolę w dostarczaniu zarówno energii elektrycznej, jak i ciepła technologicznego. W ramach nadchodzącego 15. planu pięcioletniego (2026–2030), Chiny dążą do zwiększenia całkowitej mocy zainstalowanej CSP do około 15 gigawatów. Ambicją władz jest doprowadzenie do sytuacji, w której uśredniony koszt wytwarzania energii (LCOE) z tego źródła będzie w pełni konkurencyjny w stosunku do kosztów generowanych przez elektrownie węglowe.

Rozwój infrastruktury w Dunhuang pokazuje, że transformacja energetyczna może opierać się na stabilnych i przewidywalnych fundamentach. Dzięki integracji systemów magazynowania ciepła, chińskie inwestycje stają się wzorcem dla innych krajów dążących do dekarbonizacji przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa energetycznego. Sukces ten potwierdza, że technologia koncentracji słonecznej jest nie tylko ekologiczną alternatywą, ale realnym konkurentem dla tradycyjnych źródeł energii w nowoczesnym miksie energetycznym.