Na Iran ook Cuba? Trump-regering voert druk op na stopzetting Venezolaanse olieleveranties

Op 6 maart 2026 toont de regering van de Amerikaanse president Donald Trump een hernieuwde vastberadenheid om een politieke machtswisseling op Cuba te forceren. De recente geopolitieke verschuivingen in het Caribisch gebied dienen hierbij als een krachtige katalysator voor dit proces. In een interview met de nieuwszender CNN op diezelfde dag verklaarde president Trump dat Cuba "vrij snel zal vallen" en dat hij minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft aangesteld om de onderhandelingen te leiden. Trump benadrukte dat de Cubaanse autoriteiten na vijf decennia van spanningen nu "dolgraag een deal willen sluiten".

Deze versnelling van de diplomatieke en economische druk is direct gekoppeld aan de diepe economische crisis op het eiland, die aanzienlijk is verergerd door een Amerikaanse militaire operatie onder de codenaam "Operation Absolute Resolve" op 3 januari 2026. Deze operatie resulteerde in de gevangenname van de Venezolaanse president Nicolás Maduro, die vervolgens naar de Verenigde Staten werd overgebracht. Dit leidde tot een onmiddellijke stopzetting van de Venezolaanse olieleveranties aan Cuba, een vitale levenslijn voor het eiland.

Venezuela fungeerde sinds het begin van de jaren 2000 als de belangrijkste energetische donor van Cuba. In de periode van januari tot november 2025 leverde het land gemiddeld 27.000 vaten olie per dag, wat ongeveer 50% van het Cubaanse olietekort dekte. Het wegvallen van deze constante stroom heeft een verwoestende klap toegebracht aan de energetische en economische stabiliteit van de eilandnatie, waardoor de kwetsbaarheid van het regime is toegenomen.

De economische wurggreep werd verder aangehaald toen president Trump op 29 januari 2026 een uitvoerend bevel ondertekende. Dit bevel introduceerde bestraffende tarieven voor elk land dat betrokken is bij de verkoop of levering van olie aan Cuba. Het doel van deze actie was om brandstoftransfers naar het eiland volledig te blokkeren. Dit veroorzaakte aanzienlijke spanningen bij leveranciers, waaronder Mexico, dat onder dreiging van deze importheffingen de export van brandstof naar Cuba staakte. Minister Marco Rubio wordt in dit kader gepositioneerd als de architect van deze "nieuwe fase" in de relaties.

De campagne van maximale druk heeft geleid tot gegronde vrees voor een grootschalige humanitaire crisis op het eiland. Cuba kampt momenteel met massale stroomuitval en een kritiek tekort aan vliegtuigbrandstof, wat het dagelijks leven ernstig ontregelt. Europese diplomaten hadden eerder al gewaarschuwd dat deze agressieve aanpak een humanitaire ramp zou kunnen veroorzaken onder de 10 miljoen inwoners van Cuba. Desondanks lijkt de Amerikaanse regering vastbesloten om haar koers voort te zetten.

In een eerdere fase kondigden de Verenigde Staten de toewijzing aan van 6 miljoen dollar aan humanitaire hulp om de gevolgen van orkaan Melissa te bestrijden. Opmerkelijk is dat deze hulp via de kerk wordt gedistribueerd, waardoor de Cubaanse regering volledig wordt omzeild. Deze strategie onderstreept de Amerikaanse wens om directe steun aan de bevolking te bieden zonder het huidige politieke regime in Havana te erkennen of te versterken.

De Trump-administratie beschouwt de vervanging van de Cubaanse leiding als een van haar belangrijkste doelstellingen op het gebied van buitenlands beleid. Trump zinspeelt op de mogelijkheid van een spoedige val van het regime, gezien de wanhopige situatie waarin het eiland zich bevindt. De huidige prioriteit van Washington blijft echter het afronden van de situatie met Iran, alvorens de volledige diplomatieke en strategische aandacht wordt verlegd naar de politieke toekomst van het Caribisch gebied.