Vier jaar Europese integratie van Moldavië: technische vooruitgang en geopolitieke factoren

Op 3 maart 2026 werd de vierde verjaardag gevierd van het officiële verzoek van de Republiek Moldavië om toe te treden tot de Europese Unie. Dit proces werd op 3 maart 2022 in gang gezet door president Maia Sandu. Ondanks de aanhoudende regionale spanningen door de oorlog in buurland Oekraïne, markeert deze mijlpaal een periode van aanzienlijke vooruitgang. Vicepremier voor Europese Integratie Cristina Gherasimov, die sinds februari 2024 in functie is, benadrukte dat de eensgezinde steun van alle 27 EU-lidstaten de status van Moldavië als een betrouwbare partner bevestigt die in staat is tot ingrijpende hervormingen.

Het integratietraject heeft zich in een opmerkelijk tempo voltrokken. Nadat het land in juni 2022 de status van kandidaat-lidstaat kreeg, startten in december 2023 de volledige toetredingsonderhandelingen. Tegen het einde van 2025 was de screening van de volledige Europese wetgeving voltooid, wat de weg vrijmaakte voor technische consultaties per cluster. Begin maart 2026 werd bekend dat de onderhandelingen over de eerste drie clusters — 'Fundamentele waarden', 'Interne markt' en 'Externe betrekkingen' — succesvol zijn afgerond. Gherasimov kondigde aan dat de besprekingen over de resterende drie clusters binnen enkele weken zullen starten, met als doel de onderhandelingen tegen begin 2028 af te ronden, conform de doelstellingen van de Europese Commissie.

De voordelen van de Europese koers zijn inmiddels tastbaar voor zowel burgers als het bedrijfsleven. Sinds 1 januari 2026 maakt Moldavië deel uit van de 'Roaming like home'-zone, waardoor extra kosten voor mobiel bellen en internetten binnen de EU tot het verleden behoren. Daarnaast is het land sinds 6 oktober 2025 operationeel onderdeel van de Single Euro Payments Area (SEPA). Dit heeft grensoverschrijdende betalingen in euro's, die in 2024 een totaalvolume van 11,8 miljard euro bereikten via 830.000 transacties, aanzienlijk goedkoper en sneller gemaakt. De Nationale Bank van Moldavië schat dat Moldavische exporteurs hierdoor jaarlijks ongeveer 20 miljoen euro besparen aan transactiekosten.

Deze integratie-inspanningen vinden plaats tegen een achtergrond van zware externe beproevingen, waaronder de energiecrisis van 2022 tot 2025. De beperkte gasleveringen door Gazprom leidden tot een inflatie die piekte op bijna 35%. Als reactie hierop werd op 5 april 2022 in Berlijn het 'Moldavië Support Platform' opgericht op initiatief van Roemenië, Frankrijk en Duitsland. Dit platform, dat ook brede steun geniet van de Verenigde Staten, richt zich op het mobiliseren van politieke, technische en financiële hulp. Europarlementariër Siegfried Mureșan maakte in dit kader melding van een omvangrijk investeringsplan van 1,9 miljard euro om de economische weerbaarheid van het land te versterken.

Hoewel de technische vooruitgang groot is, blijven politieke hindernissen, zoals de opstelling van Hongarije, een punt van aandacht. Er wordt verwacht dat de uitslag van de Hongaarse verkiezingen in april 2026 bepalend kan zijn voor het deblokkeren van de volgende politieke fase, die nauw verbonden is met de 'pakketaanpak' voor Oekraïne. Terwijl de Europese integratie versnelt, ontstaan er in de samenleving ook discussies over radicalere scenario's met betrekking tot de nationale veiligheid. De diplomatieke inspanningen onder leiding van Cristina Gherasimov blijven onverminderd groot; zij roept Moldavische ambassadeurs in EU-hoofdsteden op om actief te communiceren over de voortgang van de hervormingen om de noodzakelijke internationale steun te behouden.