Cztery lata integracji europejskiej Mołdawii: postęp techniczny i uwarunkowania geopolityczne

Trzeci marca 2026 roku stanowi ważną datę w najnowszej historii Mołdawii, upamiętniającą czwartą rocznicę złożenia przez ten kraj oficjalnego wniosku o członkostwo w Unii Europejskiej. Dokument, podpisany przez prezydent Maię Sandu 3 marca 2022 roku, zainicjował proces, który mimo trudnej sytuacji regionalnej i trwającej wojny na Ukrainie, przyniósł wymierne rezultaty. Wicepremier ds. integracji europejskiej, Cristina Gherasimov, pełniąca swoją funkcję od lutego 2024 roku, zaznaczyła, że poparcie wszystkich 27 państw członkowskich UE ugruntowało pozycję Mołdawii jako rzetelnego partnera, zdeterminowanego do wdrażania niezbędnych reform strukturalnych.

Proces integracyjny przebiegał w niezwykle dynamicznym tempie. Już w czerwcu 2022 roku Mołdawia otrzymała status kraju kandydującego, a w grudniu 2023 roku rozpoczęły się oficjalne negocjacje akcesyjne. Do końca 2025 roku zakończono pełny screening unijnego dorobku prawnego, co pozwoliło na przejście do fazy szczegółowych konsultacji technicznych. Według raportów z początku marca 2026 roku, negocjacje w ramach pierwszych trzech klastrów – „Wartości podstawowe”, „Rynek wewnętrzny” oraz „Stosunki zewnętrzne” – zostały pomyślnie sfinalizowane, co stanowi kamień milowy na drodze do wspólnoty.

Wicepremier Gherasimov zapowiedziała, że w najbliższych tygodniach planowane jest otwarcie dyskusji nad pozostałymi trzema klastrami tematycznymi. Takie przyspieszenie prac ma na celu realizację ambitnego planu zakończenia negocjacji do początku 2028 roku, co jest zgodne z harmonogramem sugerowanym przez Komisję Europejską. Sukcesy na polu dyplomatycznym idą w parze z konkretnymi korzyściami dla obywateli i przedsiębiorców, które stały się faktem dzięki zbliżeniu z europejskimi strukturami gospodarczymi.

Od 1 stycznia 2026 roku mieszkańcy Mołdawii mogą korzystać z usług telekomunikacyjnych na zasadach „Roaming like home”, co zlikwidowało dodatkowe koszty połączeń wewnątrz UE. Innym istotnym osiągnięciem było dołączenie kraju do Jednolitego Obszaru Płatności w Euro (SEPA) w dniu 6 października 2025 roku. Uprościło to i obniżyło koszty przelewów zagranicznych, co jest kluczowe, biorąc pod uwagę, że w 2024 roku ich wolumen wyniósł 11,8 mld euro przy 830 tysiącach transakcji. Narodowy Bank Mołdawii szacuje, że dzięki SEPA mołdawscy eksporterzy będą oszczędzać około 20 milionów euro rocznie.

Droga do Brukseli nie była jednak pozbawiona przeszkód, zwłaszcza w kontekście kryzysu energetycznego z lat 2022–2025. Drastyczne ograniczenie dostaw gazu przez Gazprom wywołało falę inflacji, która w szczytowym momencie sięgała blisko 35%. W odpowiedzi na te zagrożenia, 5 kwietnia 2022 roku w Berlinie powołano „Platformę Wsparcia Mołdawii” z inicjatywy Rumunii, Francji i Niemiec. Inicjatywa ta, wspierana przez USA, zmobilizowała pomoc finansową i techniczną, w tym plan inwestycyjny o wartości 1,9 miliarda euro, o którym informował eurodeputowany Siegfried Mureșan.

Obecnie wyzwania polityczne, takie jak stanowisko Węgier, wciąż wymagają uwagi dyplomatycznej. Przewiduje się, że wyniki węgierskich wyborów zaplanowanych na kwiecień 2026 roku mogą odegrać kluczową rolę w odblokowaniu kolejnych etapów integracji, realizowanych w ramach „podejścia pakietowego” wraz z Ukrainą. W obliczu tych procesów w kraju toczą się debaty nad zapewnieniem bezpieczeństwa narodowego w nowej rzeczywistości geopolitycznej. Cristina Gherasimov kontynuuje intensywne działania, apelując do mołdawskich ambasadorów w stolicach UE o aktywne promowanie postępów w reformach, aby utrzymać wysoki poziom międzynarodowego wsparcia.