Moldova'nın AB Entegrasyonunda Dört Yıl: Teknik İlerleme ve Jeopolitik Dinamikler

3 Mart 2026 tarihi, Moldova Cumhuriyeti'nin Avrupa Birliği'ne üyelik yolunda attığı tarihi adımın dördüncü yıl dönümünü simgeliyor. Cumhurbaşkanı Maia Sandu tarafından 3 Mart 2022'de başlatılan bu resmi süreç, Ukrayna'daki savaşın yarattığı bölgesel gerilimlere rağmen kararlılıkla sürdürülüyor. Şubat 2024'ten bu yana Avrupa Entegrasyonundan Sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak görev yapan Cristina Gherasimov, 27 AB üye ülkesinin tamamından gelen desteğin, Moldova'nın reformları gerçekleştirme kapasitesine sahip ciddi bir ortak olduğunu kanıtladığını ifade etti.

Moldova'nın entegrasyon süreci, son yıllarda oldukça hızlı bir ivme kazandı. Haziran 2022'de adaylık statüsü alan ülke, Aralık 2023'te tam üyelik müzakerelerine resmen başladı. 2025 yılının sonuna gelindiğinde, tüm Avrupa müvzesatının tarama süreci tamamlanarak teknik istişareler aşamasına geçildi. Mart 2026 başı itibarıyla "Temel Değerler", "İç Pazar" ve "Dış İlişkiler" gibi kritik başlıkları içeren ilk üç kümedeki teknik müzakereler başarıyla sonuçlandırıldı. Başbakan Yardımcısı Gherasimov, kalan üç küme üzerindeki görüşmelerin önümüzdeki haftalarda başlayacağını ve Avrupa Komisyonu'nun hedeflediği gibi müzakerelerin 2028 yılı başında tamamlanmasının öngörüldüğünü duyurdu.

Avrupa yöneliminin somut meyveleri, hem vatandaşlar hem de iş dünyası için günlük hayatta hissedilmeye başlandı. 1 Ocak 2026 itibarıyla Moldova, "Evindeymiş gibi dolaşım" (Roaming like home) bölgesine dahil edilerek AB ülkeleriyle ek iletişim maliyetleri ortadan kaldırıldı. Ayrıca, 6 Ekim 2025'ten itibaren ülke, Tek Avro Ödeme Alanı'nın (SEPA) operasyonel bir parçası haline geldi. Bu adım, 2024 yılında 830 bin işlemle 11,8 milyar avroya ulaşan sınır ötesi transferleri daha ucuz ve hızlı hale getirdi. Moldova Ulusal Bankası verilerine göre, bu entegrasyon sayesinde Moldovalı ihracatçıların işlem maliyetlerinden yıllık yaklaşık 20 milyon avro tasarruf etmesi bekleniyor.

Bu entegrasyon çabaları, özellikle 2022-2025 yılları arasında Gazprom'un gaz tedarikini kısıtlamasıyla tetiklenen ağır enerji krizleri ve %35'e varan enflasyon gibi ciddi dış zorlukların gölgesinde yürütüldü. Bu zorluklara karşı, Romanya, Fransa ve Almanya'nın girişimiyle 5 Nisan 2022'de Berlin'de "Moldova Destek Platformu" kuruldu. ABD tarafından da desteklenen bu platform, MEP Siegfried Mureșan tarafından belirtilen 1,9 milyar avroluk yatırım planı da dahil olmak üzere ülkeye siyasi, teknik ve mali yardım seferberliği sağladı.

Avrupa yolundaki siyasi engeller, özellikle Macaristan'ın tutumu nedeniyle hala güncelliğini koruyor. Nisan 2026'da Macaristan'da yapılacak seçim sonuçlarının, Ukrayna ile yürütülen "paket yaklaşımı" çerçevesinde bir sonraki aşamanın önünü açabileceği düşünülüyor. Hızlanan entegrasyon süreciyle birlikte, güvenlik ihtiyacına yönelik daha radikal senaryolar da toplumda tartışılmaya devam ediyor. Cristina Gherasimov koordinasyonundaki diplomatik çabalar, Moldova'nın AB başkentlerindeki büyükelçilerini reformlar konusunda aktif bilgilendirme yapmaya ve gerekli desteği korumaya çağırıyor.