Haïtiaanse Overgangsraad treedt af: Premier Fils-Aimé krijgt volledige uitvoerende macht met Amerikaanse steun

Op zaterdag 7 februari 2026 kwam er officieel een einde aan het mandaat van de Haïtiaanse Overgangsraad (Conseil Présidentiel de Transition - CPT). In een klimaat van aanhoudende politieke instabiliteit en escalerend geweld door gewapende bendes, droeg het negenkoppige orgaan de volledige uitvoerende macht over aan premier Alix Didier Fils-Aimé. Laurent Saint-Cyr, de voorzitter van de Raad, leidde de formele ceremonie en benadrukte hierbij de dringende noodzaak om de veiligheid te herstellen, de politieke dialoog te hervatten en eindelijk de langverwachte nationale verkiezingen te organiseren.

Alix Didier Fils-Aimé, die sinds november 2024 de functie van premier bekleedt, staat nu alleen aan het roer van de geteisterde eilandstaat. Deze machtsoverdracht markeert het dieptepunt van een bittere interne machtsstrijd die eind januari 2026 escaleerde. Destijds probeerden verschillende leden van de Overgangsraad de premier uit zijn ambt te zetten, een poging die op fel verzet stuitte van de Verenigde Staten. Washington bestempelde de premier publiekelijk als een cruciale factor voor de stabilisatie van het land. Eerder, op 25 januari, trok het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zelfs de visa in van twee raadsleden vanwege vermeende banden met criminele bendes, wat de spanningen met Washington over de noodzakelijke ontbinding van de Raad verder op scherp zette.

De uitdagingen waar de premier nu alleen voor staat, zijn van een ongekende en kritieke omvang. Begin 2026 wordt geschat dat criminele groeperingen ongeveer 90 procent van het territorium van de hoofdstad Port-au-Prince in hun greep hebben. De humanitaire gevolgen van deze bendecontrole zijn desastreus: circa 1,4 miljoen mensen, wat neerkomt op tien procent van de totale bevolking, zijn op de vlucht geslagen en kampen met acute voedseltekorten. Het bendegeweld bereikte in 2025 een bloederig hoogtepunt; volgens de statistieken vielen er tussen januari en september van dat jaar minstens 4.384 doden en raakten 1.899 mensen gewond. Deze spiraal van geweld is onverminderd doorgegaan sinds de schokkende moord op president Jovenel Moïse in 2021.

Fils-Aimé, voorheen de voorzitter van de Haïtiaanse Kamer van Koophandel, draagt nu de zware verantwoordelijkheid om de eerste nationale verkiezingen sinds 2016 voor te bereiden. De internationale invloed op deze politieke verschuiving was de afgelopen periode zeer zichtbaar. Kort voor de machtsoverdracht verschenen Amerikaanse oorlogsschepen, waaronder de torpedobootjager USS Stockdale, in de Haïtiaanse wateren als onderdeel van de operatie "Southern Spear". Analisten zien dit als een krachtige demonstratie van Washingtons bereidheid om de interne politiek te beïnvloeden. Hoewel de Overgangsraad in april 2024 werd opgericht met steun van de Caribische Gemeenschap (CARICOM), de VS, Canada, Frankrijk en Brazilië, bleek het orgaan niet in staat het geweld te beteugelen. De VN stelde in juli 2025 al vast dat bendes hun controle over Port-au-Prince hadden geconsolideerd, wat uiteindelijk de basis vormde voor het beëindigen van het collectieve bestuur. De volledige verantwoordelijkheid voor het herstel van de rechtsorde rust nu op de schouders van één man.