Rechtbank Milaan beëindigt fraudezaak tegen influencer Chiara Ferragni

De juridische strijd die de Italiaanse modewereld en de internationale influencer-gemeenschap jarenlang in zijn greep hield, is op 14 januari 2026 definitief tot een einde gekomen. Een rechtbank in Milaan heeft besloten de strafzaak tegen de bekende ondernemer en mode-icoon Chiara Ferragni te seponeren. Hiermee wordt een langdurig en complex juridisch traject afgesloten dat draaide om de promotie van luxe kerstgebak, de zogenaamde pandoro, en chocolade-paaseieren. De zaak trok wereldwijd de aandacht omdat het de kwetsbaarheid van de influencer-economie en de grenzen van commerciële ethiek blootlegde.

De oorsprong van deze geruchtmakende zaak voert ons terug naar december 2022, toen de scherpe pen van journaliste Selvaggia Lucarelli de integriteit van een specifieke marketingcampagne in twijfel trok. Het ging om een samenwerking waarbij de indruk werd gewekt dat de verkoop van pandoro-cakes direct ten goede zou komen aan het Regina Margherita-kinderziekenhuis in Turijn. Uit diepgaand onderzoek bleek echter een pijnlijke realiteit: de producent Balocco had al een vast bedrag van 50.000 euro gedoneerd voordat de campagne überhaupt van start ging. Ondertussen incasseerden de bedrijven van Ferragni een winst van meer dan een miljoen euro door de verhoogde verkopen. In december 2023 gaf de influencer uiteindelijk publiekelijk toe dat er sprake was geweest van een ernstige „communicatiefout”.

Hoewel de zaak nu is gesloten, was de vrijspraak door de Milanese rechtbank grotendeels gebaseerd op procedurele gronden. Dit betekent dat de rechtbank het feitelijke bedrog niet expliciet heeft weerlegd, maar dat de juridische kwalificatie veranderde. De rechters weigerden de verzwarende omstandigheid van „verminderde verdediging” van de online consument te erkennen, waardoor de aanklacht werd gedegradeerd van zware fraude naar een eenvoudiger vorm van misleiding. Omdat de consumentenorganisaties die de oorspronkelijke klachten hadden ingediend inmiddels financieel waren gecompenseerd, besloten zij hun civiele claims in te trekken. Dit leidde automatisch tot het staken van de strafrechtelijke vervolging van Ferragni en haar zakenpartner Fabio Damato.

De financiële gevolgen voor de influencer waren echter al aanzienlijk voordat deze uitspraak viel. In december 2023 had de Italiaanse mededingingsautoriteit (AGCM) al forse boetes opgelegd aan zowel de bedrijven van Ferragni als aan de fabrikant Balocco wegens oneerlijke handelspraktijken rond de „Pandoro Pink Christmas”-actie. In totaal vloeide er ongeveer 3,4 miljoen euro uit de kassen van Ferragni's ondernemingen in de vorm van boetes en schikkingen. Onderdeel van dit enorme bedrag was een directe donatie van één miljoen euro aan het kinderziekenhuis in Turijn, een poging om de vertrouwensbreuk met het publiek te herstellen en de maatschappelijke schade te beperken.

Het schandaal, dat in de volksmond al snel de naam „Pandorogate” kreeg, heeft geleid tot een ingrijpende aanscherping van de Italiaanse wetgeving. De regering voerde nieuwe transparantie-eisen in voor contentmakers met meer dan 500.000 volgers. Deze influencers moeten zich voortaan registreren bij de Italiaanse toezichthouder AGCOM en strikte regels volgen bij liefdadigheidsacties. Het belang van deze zaak werd onderstreept door de initiële eis van de openbaar aanklagers in Milaan, die een gevangenisstraf van één jaar en acht maanden hadden geëist voor zowel Ferragni als Damato.

Chiara Ferragni, die ondanks de controverse nog altijd een indrukwekkend aantal van ongeveer 28 miljoen volgers op Instagram behoudt, uitte na de zitting haar enorme opluchting. Ze verklaarde dat de „nachtmerrie eindelijk voorbij is” en sprak haar dank uit aan de volgers die haar gedurende het proces trouw waren gebleven. De zaak-Ferragni zal de geschiedenis ingaan als een cruciaal moment voor de influencer-industrie, waarbij de roep om regulering en authenticiteit in de sector van de zogenaamde charity marketing luider werd dan ooit tevoren.