Tadzjikistan Richt Oprichting Centra voor Arische Beschaving en Navroez in Doesjambe

President Emomali Rahmon van Tadzjikistan heeft de regering en het Uitvoerend Bureau van het Staatshoofd de opdracht gegeven om concrete stappen te ondernemen voor de oprichting van het Centrum voor Arische Beschaving in Doesjambe. Deze directieve, die volgde op de Boodschap van de President op 16 december 2025, beoogt het nationale zelfbewustzijn te versterken en de historische plaats van het Tadzjiekse volk op mondiaal niveau te definiëren. Tegelijkertijd gaf de President opdracht tot de vorming van een Internationaal Navroez Centrum, eveneens gevestigd in Doesjambe. Beide instellingen zijn bedoeld als culturele en educatieve centra die de historische, spirituele en culturele waarden van de regio zullen promoten.

De Nationale Academie van Wetenschappen van Tadzjikistan, samen met de relevante wetenschappelijke en projectinstellingen, kreeg de taak om het conceptuele raamwerk voor deze nieuwe centra te ontwikkelen. Dit concept moet architectonische en stedenbouwkundige tradities uit oude nederzettingen integreren met de historische gebruiken van de Tadzjiekse staatsinrichting en het bestuur. Het resulterende voorstel moet spoedig aan de Regering worden voorgelegd. Dit initiatief sluit naadloos aan bij de intellectuele focus van President Rahmon op het Arische erfgoed, een onderwerp dat hij eerder in gepubliceerde werken heeft belicht en nu vertaalt naar concrete institutionele structuren.

Vanuit academische hoek wordt de ontwikkeling als zeer actueel beschouwd. Dr. Larisa Dodkhudoeva, historicus en hoofd van de afdeling Etnologie en Historische Antropologie bij het A. Donish Instituut voor Geschiedenis, Archeologie en Etnografie, benadrukte het belang van het traceren van het culturele erfgoed van het Tadzjiekse volk via oude wereldbeelden, overtuigingen en rituelen zoals die in de hedendaagse cultuur tot uiting komen. Zij verduidelijkte dat het voorgestelde Centrum voor Arische Beschaving, dat zij het Konun Centrum noemde, niet gebaseerd is op pseudowetenschappelijke ideologie, maar op het bevorderen van internationale samenwerking bij de studie van het nationale erfgoed van de hoogontwikkelde Arische beschaving.

Deze beschaving wordt herleid tot de oude Indo-Iraanse volkeren, die worden beschouwd als voorouders van de moderne Iraniërs, Indiërs en Tadzjieken, naast andere Indo-Europeanen die verantwoordelijk worden gehouden voor monumentale werken zoals de Veda's en de Avesta. Professor Dodkhudoeva plaatste deze historische context in de Bronstijd, een periode die loopt van het einde van het derde millennium tot het begin van het eerste millennium voor Christus. Dit tijdperk kenmerkte zich door vorderingen in de metallurgie, de opkomst van stedelijke nederzettingen en de ontstaansgeschiedenis van vroege Zoroastrische religieuze concepten die cruciaal zijn voor de Tadzjiekse etnogense.

Archeologisch bewijs voor dit diepe historische verhaal wordt gevonden op sleutellocaties in Tadzjikistan. De nederzetting Sarazm, daterend uit het vierde tot derde millennium v.Chr. in de Zeravshan-vallei, is een UNESCO-werelderfgoedlocatie. Deze site toont de ontwikkeling van menselijke bewoning in Centraal-Azië. Sarazm fungeerde als een belangrijk handelscentrum dat verbindingen onderhield met het Iraanse Plateau, Turkmenistan en de Indusvallei, en was in de 4e en 3e millennia v.Chr. een vooraanstaand centrum voor de productie van paleometalen.

Bovendien wordt de nederzetting Takht-i-Sangin, gelegen nabij de samenvloeiing van de Vakhsh- en Panj-rivieren, aangewezen als een potentiële bron voor het onderzoek naar de moderne Tadzjiekse etnocultuur. Opgravingen daar, waaronder die van de Tempel van de Oxus, die liepen van 1976 tot 1991, bieden inzicht in de Hellenistische en Kushan-perioden. Het A. Donish Instituut voor Geschiedenis, Archeologie en Etnografie bereidt momenteel de publicatie 'Geheimen van Takht-i-Sangin' voor, bedoeld als het inaugurale materiaal voor het nieuwe Centrum voor Arische Beschaving. Deze institutionele nadruk op het oude erfgoed sluit aan bij de eerdere verklaring van President Rahmon om 2006 uit te roepen tot het 'Jaar van de Arische Beschaving', met als doel het nationale bewustzijn onder de jongere generatie te stimuleren.