Heranalyse Cassini-data: Titan's structuur bevat waarschijnlijk dikke laag hogedrukijs, geen uniforme oceaan

Een hernieuwde analyse van de data, verzameld door de Cassini-ruimtesonde, zet de algemeen aanvaarde theorie over een wereldwijde vloeibare oceaan onder het ijsoppervlak van Titan, de grootste maan van Saturnus, op losse schroeven. Deze verschuiving in ons begrip, voortkomend uit verfijnde technieken voor de verwerking van radiosignalen, wijst op een veel complexere interne opbouw. Dit inzicht is van cruciaal belang voor het beoordelen van de potentiële bewoonbaarheid van deze fascinerende wereld.

Het nieuwe onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Nature op 17 december 2025, suggereert dat de interne structuur van Titan hoogstwaarschijnlijk bestaat uit een massieve laag ijs onder hoge druk, doorspekt met uitgestrekte koolwaterstof- of 'slush'-zeeën, in plaats van één aaneengesloten vloeibaar reservoir. Astronomen gaven voorheen de voorkeur aan de hypothese van een ondergrondse oceaan, omdat de gravimetrische metingen van Cassini aanzienlijke vervorming van de maan onder invloed van Saturnus' zwaartekracht aantoonden. Dit fenomeen werd destijds het best verklaard door de aanwezigheid van een vloeibare laag.

Echter, door toepassing van nieuwe, nauwkeurigere analysewijzen, hebben wetenschappers vastgesteld dat de vervorming van Titan beter past bij een model dat hogedrukijs omvat. Dit ijs blijkt energie meer te dissiperen dan men had verwacht in het model met een globale oceaan. Het is een subtiel maar belangrijk verschil in de manier waarop de interne lagen reageren op externe krachten.

Een sleutelbevinding was de ontdekking van een vertraging van ongeveer 15 uur tussen het hoogtepunt van Saturnus' zwaartekrachtsinvloed en de maximale vormverandering van Titan. Dit wijst op een stroperigere omgeving dan een puur vloeibare oceaan zou opleveren. De hoofdauteur van de studie, Flavio Petriccione van NASA's Jet Propulsion Laboratory (JPL), en co-auteur Batiste Jounot van de Universiteit van Washington, stellen dat het model met hogedrukijs en pockets van vloeibare koolwaterstoffen het beste aansluit bij alle beschikbare gegevens. Deze vloeibare koolwaterstofzeeën, die mogelijk temperaturen tot 20 graden Celsius (68 graden Fahrenheit) kunnen bereiken, zouden geconcentreerd genoeg kunnen zijn om primitief leven te onderhouden, vergelijkbaar met de omstandigheden die men aantreft bij diepzeethermale bronnen op Aarde.

Dit nieuwe model markeert een duidelijke paradigmaverschuiving. Het beschrijft een bovenste laag van ongeveer 170 kilometer dik onder lage druk, gevolgd door een laag van 378 kilometer dik ijs onder hoge druk. Binnen of tussen deze lagen bevinden zich pockets van slush en vloeibaar water. Hoewel dit water niet in één reservoir is gebundeld, kan het totale volume vergelijkbaar zijn met dat van de Atlantische Oceaan. Titan blijft de enige maan in ons zonnestelsel met een dichte atmosfeer en vloeistoffen aan het oppervlak, zij het meren en rivieren van vloeibaar methaan en ethaan bij temperaturen rond de min 297 graden Fahrenheit.

Hoewel er nog onzekerheden bestaan over de precieze interne structuur van Titan, zal de aanstaande NASA-missie Dragonfly hierover meer duidelijkheid verschaffen. De lancering van Dragonfly staat gepland voor juli 2028 met een SpaceX Falcon Heavy-raket, met een verwachte aankomst op Titan in 2034. Dit ruimtevaartuig, beheerd door het Applied Physics Laboratory van de Johns Hopkins Universiteit (APL), zal het oppervlak en de omstandigheden voor leven onderzoeken. Het is goed mogelijk dat instrumenten zoals een seismometer cruciale metingen zullen leveren om de diepere lagen van Titan te doorgronden en daarmee de vraag naar leven definitief te beantwoorden.